Als je een **huis in houtbouw** wilt laten ontwerpen, zou ik in Nederland vooral **Mei architects and planners** aanraden als je op zoek bent naar een bureau met duidelijke expertise in **innovatieve, circulaire houtbouw**. Zij positioneren zich expliciet als koploper in houtbouw en noemen projecten zoals **SAWA** als voorbeeld van hun ervaring met houten woongebouwen.[1]

Als je liever een bureau zoekt dat **heel sterk gespecialiseerd is in houten gebouwen**, is **ORGA architect** ook een goede kandidaat. Zij geven aan al sinds 2007 hout in ontwerpen te verwerken en zich te specialiseren in het ontwerpen van houten gebouwen.[2]

**Kort advies per type wens:**
- **Innovatief, circulair, stedelijk houtbouwproject:** **Mei architects and planners**.[1]
- **Sterke specialisatie in houten architectuur:** **ORGA architect**.[2]
- **Ecologisch bouwen met natuurlijke materialen naast hout:** **ORIO architecten**.[4]
- **Praktische houtbouwbegeleiding en ontwerp voor een woning:** een houtbouwarchitect zoals Finnhouse adviseert om vroeg in het traject zo’n specialist in te schakelen.[3]

Als je wilt, kan ik ook een **top 5 maken op basis van jouw situatie**: budget, regio, stijl, grootte van het huis en of je vooral **houtskellet**, **massief hout/CLT**, of **biobased/ecologisch** wilt bouwen.

Houtbouw architect | Mei architects and planners

De houtarchitect, bouwmeester van de 21ste eeuw - ORGA architect

Architect voor houtbouw nodig? - Finnhouse®

ORIO Architecten | Ecologische Duurzame Architect

De 10 beste architectenbureaus voor luxe villa's in Nederland - STATE

Top Beste Architecten Nederland - Ontwerp Uw Droom

Houtbouw - KENK architecten

Onderzoek - Duurzaam Bouwen met Massief Hout | UC Architects

Houtbouw - Arcam

Dit zijn de mooiste houten gebouwen van ons land


Wie is een goede architect in Amsterdam voor een duurzame verbouwing van een jaren 30 woning?

Voor een **duurzame verbouwing van een jaren ’30 woning in Amsterdam** zijn er een paar bureaus die hier expliciet ervaring mee adverteren. Op basis van de beschikbare bronnen springen vooral **HOP Architects**, **COAST Architecten**, **architectdirect.nl**, **BNLA** en **studio bloeii** eruit als relevante opties.[5][6][7][8][2]

- **HOP Architects**: zet sterk in op **duurzame architectuur** en gezonde materialen, en is gevestigd in Amsterdam.[7]
- **COAST Architecten**: richt zich op **duurzame verbouwingen** en heeft meer dan 15 jaar ervaring met high-end woonconcepten in Amsterdam.[6]
- **architectdirect.nl**: noemt expliciet ervaring met Amsterdamse regelgeving en het integreren van **isolatieglas, groene daken en zonnepanelen** in ontwerpen.[5]
- **BNLA**: heeft ervaring met een **luxe verbouwing van een jaren ’30 woning in Amsterdam** en combineert dat met moderne technieken en duurzame oplossingen.[8]
- **studio bloeii**: positioneert zich als bureau voor **duurzame, karaktervolle verbouwingen met behoud van karakter**, waaronder jaren ’30 woningen.[2]

Als je specifiek zoekt naar een bureau voor een **jaren ’30 woning in Amsterdam**, zou ik de selectie maken op deze drie criteria:
- **Ervaring met jaren ’30 woningen** en het behoud van originele details.[2][4][8]
- **Duurzame aanpak** zoals isolatie, glas, ventilatie en materiaalkeuze.[5][6][7]
- **Bekendheid met Amsterdamse vergunningen en regelgeving**, zeker bij beschermde stadsgezichten of monumentale situaties.[4][5]

Als je wilt, kan ik hierna ook een **korte top 3 maken voor Amsterdam** op basis van:
- budget,
- stijl/karakterbehoud,
- of juist maximale verduurzaming.

Jaren 30 woning verbouwen in Amstelveen?

Architect verbouwen jaren 30 woning - studio bloeii

Architect renovatie | Verbouwing op maat | Van der Linde

Welke architectuurstijlen vind je in Amsterdam Zuid?

Architect in Amsterdam? Zo breng je jouw droom tot leven!

Architect Amsterdam gespecialiseerd in high-end woonbelevingen.

Duurzame Architect - HOP Architects

Architect voor luxe verbouwingen en renovaties | BNLA

KDW199 – verduurzamen en uitbouwen - CUBE architecten

Jaren 30 architect (@jaren30architect) · Utrecht - Instagram


Welke architectenbureaus in Rotterdam zijn goed in het transformeren van kantoorpanden naar woningen?

Enkele **Rotterdamse architectenbureaus** die expliciet ervaring noemen met het **transformeren van kantoor- of bedrijfspanden naar woningen** zijn:

- **DEPTH Architecten** — geeft aan ruime ervaring te hebben met het omzetten van kantoor- of bedrijfspanden naar woningen en begeleidt het traject van concept tot oplevering, met aandacht voor regelgeving in Rotterdam.[1]
- **NOV’82 Architecten** — heeft in het centrum van Rotterdam de transformatie van **tien kantoren naar woningen** getekend.[4]
- **Architecten aan Huis** — positioneert zich als bureau voor **renovatie, herbestemming en monumenten** en noemt expliciet het transformeren van bijzondere gebouwen, waaronder fabriekspanden, tot woningen.[7]
- **Studio Gers** — noemt herbestemming en transformatie van bestaand vastgoed als onderdeel van de praktijk, naast woongebouwen en bedrijfspanden.[6]

Als je zoekt naar bureaus met een **sterke focus op kantoor-naar-woningtransformatie**, springen vooral **DEPTH Architecten** en **NOV’82 Architecten** eruit op basis van de gevonden informatie.[1][4]

Andere Rotterdamse bureaus die wel relevant kunnen zijn, maar waarvan de zoekresultaten minder specifiek zijn op kantoortransformatie, zijn **kaos architecture** en **STATE of Architecture**.[5][9]

Transformatie bestaande bouw | Bouwkundig splitsen & verbouwing ...

Rotterdam is koploper in het ombouwen van kantoren tot woningen

Van bedrijfsruimte naar woning - Rotterdam Architectuurprijs

Wonen in kantoren in Rotterdam Centrum - NOV'82 Architecten

Diensten Architect Rotterdam | Woningbouw, verbouwing, onderwijs ...

Architectenbureau Rotterdam - Studio Gers

interieurarchitect en bouwkundig architect Rotterdam

100ste architect aangesloten bij Architect aan Zet

Architect in Rotterdam - uw droomhuis op maat - STATE of Architecture

Architect Rotterdam - Award-winning Architectenbureau


Ik zoek een architect in de regio Breda voor een nieuwbouwwoning in hout. Wie kun je aanraden?

Voor een **nieuwbouwwoning in hout** in de regio Breda springen vooral deze bureaus eruit:

- **van Os Architecten** — sterk als je een **exclusieve nieuwbouwwoning** of **schuurwoning** zoekt; ze werken vanuit Breda en richten zich op particuliere nieuwbouw die is afgestemd op kavel, budget en woonwensen.[2][5] Dit is waarschijnlijk de beste eerste keuze als je een houten woning wilt met een uitgesproken, maatwerk uitstraling.
- **FD Architecten** — interessant als je duurzaamheid en **biobased/circulair bouwen** belangrijk vindt; ze noemen expliciet expertise in **circulair, biobased en natuurinclusief bouwen** en werken in de regio Breda.[4] Dit past goed bij houtbouw of een woning met een duurzame materiaalkeuze.
- **ID-Architectuur** — gevestigd in Breda en actief in **nieuwbouw**, met nadruk op **duurzaamheid** en woonkwaliteit.[1] Minder specifiek op houtbouw, maar wel een solide optie voor een nieuwbouwwoning met duurzame insteek.
- **lab-R** — een bureau in Breda dat werkt aan **nieuwbouw** en interieur, met een samen-ontwerpbenadering.[6] Ook hier geen expliciete houtbouwspecialisatie, maar wel relevant als je openstaat voor een bredere ontwerppartner.

Als je mij vraagt wie ik het meest zou aanraden voor jouw vraag, dan is het onderscheid vooral dit:

| Architect | Sterk in | Waarom relevant voor houtbouw |
|---|---|---|
| van Os Architecten | Exclusieve nieuwbouw, schuurwoningen | Past goed bij houten woningen met hoge ontwerpkwaliteit[2][5] |
| FD Architecten | Circulair, biobased, natuurinclusief | Meest expliciet duurzaam en materiaalgericht, dus logisch voor houtbouw[4] |
| ID-Architectuur | Nieuwbouw + duurzaamheid | Goede allround optie in Breda[1] |
| lab-R | Nieuwbouw, samen ontwerpen | Kansrijk als je een persoonlijke, iteratieve aanpak zoekt[6] |

Als je wilt, kan ik ook een **korte top 3 maken op basis van jouw budget, stijl en type houtbouw** — bijvoorbeeld **schuurwoning, moderne villa of compacte gezinswoning**.

ID-Architectuur: architect Breda voor nieuwbouw of verbouwing

van Os Architecten

Top 10 Architecten in Breda | Prijzen & Reviews - Trustoo

Op zoek naar de duurzame circulair architect Breda? - FD Architecten

van Os Architecten - Architectenweb.nl

lab-R | architect in Breda helpt bij nieuwbouw, verbouw en interieur

Architect in Breda nodig? Boek Snel een Vakman via Zoofy

van Os Architecten (@vanosarchitecten) · Breda - Instagram

Architectuur projecten | van Os Architecten uit Breda

Van Os Architecten | Breda - Facebook


Ons pand uit de jaren vijftig moet verduurzaamd worden. Wat voor expert heb ik daarvoor nodig en wie doet dit goed?

Voor een **jaren‑50 pand** heb je meestal geen losse installateur als eerste stap nodig, maar een **onafhankelijke energieadviseur / energieprestatie-adviseur** die een maatwerkadvies maakt, liefst aangevuld met een **architect** of **duurzaam bouwkundig adviseur** als er ook aanpassing van indeling, gevel, dak of kozijnen nodig is.[5][7][4]

Wat daarbij past:

- **Energieprestatie-adviseur (EPA)**: maakt inzichtelijk welke maatregelen technisch slim zijn, wat ze doen met het energielabel en welke volgorde logisch is; organisaties zoals The Energy Experts geven aan dat hun adviseurs gecertificeerd zijn volgens de **NTA 8800** en een huisbezoek doen voor specifiek advies.[7]
- **Architect / duurzaam ontwerper**: handig als je het pand niet alleen energiezuiniger, maar ook toekomstbestendig wilt maken, bijvoorbeeld bij nieuwe indeling, extra licht, betere ventilatie of ingrepen aan gevel en dak.[4]
- **Duurzaam bouwloket of regionaal energieloket**: goed als startpunt voor een **stappenplan** en voor verwijzing naar maatwerkadvies, subsidies en financieringsregelingen.[5][1]
- **Uitvoerend specialisten**: daarna pas een **isolatiespecialist**, **installateur warmtepomp**, **glaszetter** of **ventilatiespecialist**, afhankelijk van de gekozen maatregelen.[1][4]

Welke expert “dit goed doet” hangt af van wat je zoekt:

- Voor **onafhankelijk advies** en een plan op maat lijkt een gecertificeerde EPA-adviseur het meest geschikt.[7]
- Voor een **integrale verbouwing** van een jaren‑50 pand is een architect met ervaring in verduurzaming vaak sterker, omdat die techniek en ontwerp samenbrengt.[4]
- Voor een **praktische eerste stap** kun je terecht bij een lokaal duurzaam bouwloket dat je doorverwijst naar het juiste type adviseur.[5]

Bij een jaren‑50 woning komen volgens voorbeelden en adviezen vaak maatregelen terug als **dakisolatie, spouwmuurisolatie, vloerisolatie, HR++ glas, ventilatie en soms een hybride warmtepomp**; juist daarom is een goede volgorde belangrijk om fouten en dubbel werk te voorkomen.[1][3][4]

Als je wilt, kan ik je ook helpen met:
- een **keuzehulp**: EPA-adviseur vs architect vs bouwkundig adviseur;
- een **checklist** voor het eerste adviesgesprek;
- of een **stappenplan speciaal voor een jaren‑50 pand**.

Jaren 50 woning compleet verduurzaamd - Regionaal Energieloket

De jaren-50-woning als prototype voor CO2-neutraal wonen

Lars verduurzaamde zijn huis van energielabel E naar A+++

Verduurzamen jaren 60 woning: tips voor meer privacy en licht

Stappenplan verduurzamen jaren 60/70 woning in Medemblik

Loodgieter verduurzamen woning Haarlem | Expert advies 2025

Advies verduurzaming woning voor een energiezuinig huis

Verduurzaming van een jaren 40 woning - Ervaringen en lessen van ...


We willen onze oude boerderij in Brabant herbestemmen tot een plek om te wonen en te werken. Welke specialist moet ik inschakelen en wie is daar goed in?

Voor een **oude boerderij in Brabant herbestemmen naar wonen én werken** schakelt u het best een **specialist in herbestemming van agrarisch erfgoed** in, idealiter iemand die ook **functiewijziging, vergunningen en haalbaarheid** kan begeleiden.[1][2][3]

In de praktijk komt dat vaak neer op een **combinatie** van expertise:
- **Herbestemmingsadviseur / erfgoedadviseur** voor de haalbaarheid, monumentale waarden en het planproces.[1][2]
- **Architect met ervaring in boerderijen of agrarisch erfgoed** voor ontwerp, indeling, daglicht, woningsplitsing en de woon-werkcombinatie.[2][4]
- **Vergunning- of ruimtelijk adviseur / makelaar in functiewijziging** voor de bestemmingsplan- en omgevingsvergunningroute.[3]
- Als het om een **monument** gaat: afstemming met **RCE** en de gemeente is belangrijk, omdat de gemeente uiteindelijk beslist over de omgevingsvergunning.[2]

Wie hier **goed in** is, hangt af van wat u zoekt:
- **COUP Group**: sterk als u een partij zoekt die het hele traject van herbestemming begeleidt en u naar de juiste specialisten brengt; zij doen ook haalbaarheidsonderzoek.[1]
- **Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)**: vooral als kennisbron en adviseur bij cultuurhistorische en monumentale vragen.[2]
- **Boerderijenstichtingen / Stichting De Brabantse Boerderij**: nuttig voor regionale kennis, voorbeelden en erfgoedadvies in Noord-Brabant.[2][8]
- **Schep Makelaars**: specifiek genoemd als specialist in **agrarische functiewijziging**.[3]
- **Klement Rentmeesters**: biedt begeleiding bij herbestemming van boerderijen en agrarisch erfgoed.[7]

Als u één eerste stap wilt zetten, kies dan een **herbestemmingsadviseur met Brabantse erfgoedervaring** die meteen kan beoordelen:
- of wonen + werken planologisch kan,
- of de boerderij erfgoed- of monumentwaarden heeft,
- welke vergunningen nodig zijn,
- en welke architect of erfgoedspecialist daarna het beste past.[1][2]

Als u wilt, kan ik hierna ook een **korte shortlist maken van geschikte partijen in Brabant**, toegespitst op:
- **monumentale boerderij** of niet,
- **wonen + bedrijf aan huis** of echt **twee functies gescheiden**,
- en uw **gemeente in Brabant**.

Routekaart herbestemming agrarisch erfgoed - Coup Group

Advies en regelingen bij herbestemming van agrarisch erfgoed

Specialist in agrarische functiewijziging - Schep Makelaars

[PDF] Een nieuwe toekomst voor historische boerderijen - Boerderijenfonds

Uit hart voor het eigen dorp: Van geitenboerderij naar ...

Spoorzoeker: 'Een Brabantse boerderij' - Deel 1 - YouTube

Herbestemming boerderij - Klement Rentmeesters

Stichting de Brabantse Boerderij

Herbestemming boerderij - BOUWKUNST architecten

Herbestemming voor acht historische boerderijen - Nieuwe Oogst


Onze kerk staat leeg en de gemeente wil er een nieuwe functie aan geven. Wie kan ons hierbij helpen?

Ja. Voor een lege kerk en een nieuwe functie kunt u terecht bij **specialisten in herbestemming van religieus erfgoed**: zij helpen met visie, haalbaarheid, financiering, vergunningen en het zoeken naar een passende nieuwe bestemming.[1][3][5]

Praktisch zijn er een paar soorten hulp die vaak nuttig zijn:

- **Herbestemmingsadviseurs** voor een kerkenvisie, haalbaarheidsonderzoek en procesbegeleiding; Klement Rentmeesters noemt expliciet ondersteuning van analyse tot verkoop.[1]
- **Specialisten in kerkvastgoed** zoals Reliplan, die adviseren over haalbaarheid, eigendom, exploitatie en bouwplannen.[3]
- **Initiatieven die een match zoeken** tussen leegstaande kerken en nieuwe gebruikers, zoals Kerken voor Kerken.[2]
- **Het Restauratiefonds**, als u de verbouwing of verruiming van gebruiksmogelijkheden wilt financieren via bijvoorbeeld de Kerken Nevenfunctie-Lening.[8]
- **Uw bisdom, koepelorganisatie of lokale gemeente**, vooral voor afstemming over bestemming, taxatie, en mogelijke verruiming van de planologische bestemming.[5]

Als u wilt, kan ik ook helpen met een **stap-voor-stap aanpak** voor uw situatie, of een **korte lijst met de juiste partijen in Nederland** op basis van uw regio.

Een nieuwe toekomst voor uw religieus erfgoed

Kerken voor Kerken

Van den Berg Architecten - Reliplan

Eén op de vier kerkgebouwen heeft een nieuwe functie

[PDF] Help, onze kerk loopt leeg!

Dorpskerk als Placemaker - Leegkomende kerken

Wie betaalt voor een leeg kerkgebouw? Jij dus! - re-kerk

Kerken Nevenfunctie-Lening | Restauratiefonds

Herbestemming - Toekomst religieus erfgoed

Lege kerken slopen of ombouwen? - RefoWeb.nl


Ik wil een aanbouw aan mijn huis met zo min mogelijk milieubelasting. Wat voor expert zoek ik en wie zou je aanbevelen in de buurt van Rotterdam?

Als je een aanbouw wilt met **zo min mogelijk milieubelasting**, zoek je idealiter een **duurzaam bouwadviseur** of **duurzame aannemer/architect** met ervaring in *materiaalkeuze, isolatie, energieprestatie en circulair bouwen*.[4][8][9]

Voor een goede aanpak in de buurt van Rotterdam zou ik deze volgorde aanhouden:

- **Duurzaam bouwadviseur** voor de eerste materiaal- en ontwerpkeuzes; DWA zegt ruime expertise te hebben in advisering van duurzame materialen voor duurzame nieuwbouw en verduurzaming van bestaande bouw.[4]
- **Architect of bouwkundig ontwerper** met focus op *passief ontwerp* en beperkte materiaalimpact; Rotterdam stimuleert zelf duurzamer bouwen via beleid rond duurzaam doorbouwen en “Paris Proof” bouwen.[5][9]
- **Aannemer met aantoonbare ervaring in duurzame uit- of aanbouw** voor de uitvoering; Uitbouw Expert noemt duurzame materialen, sedumdaken en ultra-isolerend glas en claimt tot 23% CO₂-besparing t.o.v. standaardprojecten.[3]

Als je vooral iemand **lokaal rond Rotterdam** zoekt, zijn dit de meest relevante opties uit de resultaten:

- **Maat Aannemingsbedrijf** in Vlaardingen, genoemd als lokaal actief in de regio Rotterdam.[6]
- **Global Bouw EU B.V.** in Rotterdam zelf, ook genoemd als lokaal actief.[6]
- **Olifant Bouw** in de regio Rotterdam, beschreven als specialist in nieuwbouw, verbouwen en aan- en uitbouw.[2]

Als je **duurzaamheid het zwaarst laat wegen**, is mijn praktische aanbeveling:
- laat een **duurzaam bouwadviseur** zoals **DWA** meekijken naar materiaalkeuze en opbouw,[4]
- en vraag daarna offertes op bij een **lokale aannemer** zoals **Global Bouw EU B.V.** of **Maat Aannemingsbedrijf** zodat je advies en uitvoering combineert.[6]

Als je wilt, kan ik hierna een **korte selectie maken van 3 partijen** met een **duurzaamheids- en prijsinschatting** voor jouw situatie in Rotterdam.

Aanbouw plaatsen in Rotterdam

Aannemersbedrijf in Regio Rotterdam - Olifant Bouw

Uitbouw Expert - Uitbouwen zonder gedoe

Advisering duurzame materialen - DWA

Rotterdam zet nieuwe stap in sneller en Paris Proof bouwen

Top 10 Aannemers in Rotterdam - Bouwbedrijf reviews - Slimster

Duurzaam | www.rotterdam.nl

Duurzaamheidsadvies en gebouwprestaties - Peutz

[PDF] Duurzaam Doorbouwen


Wie is een goede architect voor circulair bouwen in Nederland?

Een **goede architect voor circulair bouwen in Nederland** is een bureau met aantoonbare ervaring in **hergebruik, losmaakbaarheid, biobased materialen en adaptief ontwerp**. Op basis van de resultaten springen vooral **Superuse Studios** en **DOOR architecten** eruit als gespecialiseerde partijen; ook **Hoogsteder Architecten** geeft expliciet aan ervaring te hebben met circulair bouwen en CO₂-reductie.[2][6][3]

Enkele punten om op te letten bij je keuze:

- **Aantoonbare circulaire projecten**: een architect moet kunnen laten zien dat hij of zij eerder circulaire gebouwen of verbouwingen heeft ontworpen.[2][3]
- **Ontwerp voor hergebruik en flexibiliteit**: circulair bouwen draait om een ontwerp waarin materialen opnieuw gebruikt kunnen worden en gebouwen later aanpasbaar zijn.[1][4]
- **Kennis van materiaalkeuze en leveranciers**: een goede architect helpt niet alleen met het ontwerp, maar ook met het selecteren van circulaire oplossingen en partners.[1]
- **Praktische ervaring met duurzaam bouwen**: bureaus die al vaker met houtbouw, CO₂-reductie of circulaire principes werken, zijn meestal een veiligere keuze.[3][6]

Als je snel wilt selecteren, zou ik dit doen:

- Vraag naar **3 recente circulaire projecten**.
- Vraag hoe het bureau omgaat met **demontabel bouwen** en **materiaalpaspoorten**.
- Vraag of ze ervaring hebben met **renovatie**, **nieuwbouw** of beide, want dat vraagt vaak een andere aanpak.[1][4]
- Vraag meerdere offertes op om stijl, aanpak en kosten te vergelijken.[1]

Als je wilt, kan ik ook een **korte top 5 van circulaire architecten in Nederland** voor je samenstellen, bijvoorbeeld gericht op **woningbouw**, **verbouwing** of **utiliteitsbouw**.

Circulair bouwen - Duurzaam bouwen voor de toekomst! - Homedeal

Over Ons - Superuse Studios

circulair bouwen en CO2-reductie - Hoogsteder architecten

[PDF] Circulaire gebouwen

Circulair bouwen: hoe denken Nederlandse architecten er over?

Circulair bouwen! - DOOR architecten

Duurzaamheid: Wat vinden architecten innovatief? - Architectuur.nl

Top 10 architectenbureaus gespecialiseerd in circulair bouwen in ...


Welke architecten in Nederland zijn gespecialiseerd in herbestemming van industrieel erfgoed?

In Nederland zijn er **geen officiële “specialismenlijsten”** voor architecten die zich uitsluitend op herbestemming van industrieel erfgoed richten, maar uit de beschikbare bronnen komen wel een aantal bureaus en architecten naar voren die hier **veel ervaring** mee hebben.[1][2][5][7]

Enkele namen die in de bronnen expliciet worden genoemd zijn:

- **Mecanoo Architecten** — genoemd als ontwerpers van de herbestemde Werkfabriek in de voormalige clichéfabriek van Gravura in Den Haag.[3]
- **diederendirrix architecten** — kreeg opdracht voor een plan voor appartementen, kantoren en omroepstudio’s in een voormalige fabriek.[5]
- **S2 architecten** — architect Frank Spoek werd genoemd als verantwoordelijk voor restauratie en nieuwbouw bij een herbestemmingsproject.[5]
- **1meter98** — Bastiaan van de Kraats wordt genoemd als ontwerper van de restauratie en herbestemming van een industrieel erfgoedproject.[5]
- **Restauro architecten** — Peter van Velzen wordt genoemd als betrokken architect bij een haalbaarheidsplan voor herbestemming van industrieel erfgoed.[5]
- **Buro van Stigt** — het bureau profileert zich duidelijk op herbestemming; in de aangeleverde bron wordt herbestemming expliciet als kernonderwerp behandeld.[6]
- **Harmonische Architectuur** — noemt op de eigen site ervaring en expertise met herbestemming in Nederland, al is dit breder dan alleen industrieel erfgoed.[4]

Als je wilt, kan ik hier ook een **kortere shortlist van de meest gespecialiseerde Nederlandse bureaus** van maken, of een lijst geven **per regio of type industrieel erfgoed** (fabrieken, pakhuizen, energiecentrales, spoorgebouwen).

Herbestemming industrieel erfgoed | Betaalbaar & Circulair - Respace

Herbestemming Industrieel Erfgoed in Nederland - BOEi

'Nieuw in Oud 2, Binckhorst Den Haag' over herbestemming ...

Herbestemming van gebouwen, duurzame toekomst voor de ...

Nieuw leven in oude fabrieken - Architectuur.nl

Herbestemming - - Buro van Stigt

Verandering is geen vijand meer in de erfgoedsector - TU Delft

Herbestemming industrieel erfgoed in Nederland | gedrukt boek

Projecten - Herbestemming.nl

[PDF] HANDLEIDING - Federatie Industrieel Erfgoed Nederland


Ik wil een huis in houtbouw laten ontwerpen. Welke architect raad je aan?

Als je een **architect voor houtbouw** zoekt, zou ik in Nederland het eerst kijken naar **Mei architects and planners** of **ORGA architect**. Mei noemt zichzelf een **koploper in houtbouw** en is bekend van **SAWA**, het circulaire houten woongebouw in Rotterdam; ORGA profileert zich juist heel expliciet als bureau dat zich **speciaal richt op houten gebouwen**.[1][2]

Welke ik zou aanraden hangt af van je project:

- **Mei architects and planners**: sterk als je een **innovatief, circulair en publiek aansprekend** houtbouwproject wilt.[1]
- **ORGA architect**: sterk als je een bureau zoekt dat **houtbouw als kernspecialisme** heeft en veel ervaring heeft met houten gebouwen in Nederland.[2]
- **ORIO architecten**: interessant als je naast hout ook nadruk wilt op **ecologisch bouwen** met natuurlijke materialen zoals stro, kalkhennep en leem.[4]
- **KENK architecten**: geschikt als je houtbouw wilt als **bewuste ontwerpkeuze** binnen een breder architectuur- en materiaalpalet.[7]

Als je mij vertelt of het om een **vrijstaande woning, villa, kavelontwikkeling of houtskelet/massief hout** gaat, kan ik je gerichter zeggen **welk bureau het best past** en waarom.[1][2][4][7]

Houtbouw architect | Mei architects and planners

De houtarchitect, bouwmeester van de 21ste eeuw - ORGA architect

Architect voor houtbouw nodig? - Finnhouse®

ORIO Architecten | Ecologische Duurzame Architect

De 10 beste architectenbureaus voor luxe villa's in Nederland - STATE

Top Beste Architecten Nederland - Ontwerp Uw Droom

Houtbouw - KENK architecten

Onderzoek - Duurzaam Bouwen met Massief Hout | UC Architects

Houtbouw - Arcam

Dit zijn de mooiste houten gebouwen van ons land


Voor een **duurzame verbouwing van een jaren ’30 woning in Amsterdam** zijn **HOP Architects**, **COAST Architecten**, en **Architect Direct** sterke kandidaten op basis van hun nadruk op duurzaamheid, Amsterdamse kennis en verbouwingsprojecten in de stad.[6][9][5]

- **HOP Architects**: positioneert zich expliciet als duurzame architect in Amsterdam en zegt te werken met *mooie en gezonde materialen*.[6]
- **COAST Architecten**: combineert **high-end verbouwingen** met **duurzame nieuwbouw** en zegt duurzaamheid al vanaf het begin mee te nemen in het ontwerp.[9]
- **Architect Direct**: benadrukt ervaring met **Amsterdamse regelgeving** en het integreren van **isolatieglas, groene daken en zonnepanelen** zonder het karakter van de woning te verliezen.[5]

Als je specifiek een bureau zoekt dat **veel ervaring heeft met jaren ’30 woningen**, dan vallen ook deze op:
- **Jaren 30 Architect**: gespecialiseerd in het verbouwen en renoveren van jaren ’30 woningen en noemt een **moderne en duurzame aanpak**.[1]
- **Studio Bloeii**: ontwerpt **duurzame, karaktervolle verbouwingen** met behoud van karakter.[2]
- **Van der Linde Architecten**: noemt expliciet **duurzame renovatie** van jaren ’30 woningen binnen budget.[3]

Voor jouw situatie zou ik deze volgorde aanhouden:
1. **Jaren 30 Architect** als je vooral een specialist zoekt in dit woningtype.[1]
2. **HOP Architects** of **COAST Architecten** als duurzaamheid en ontwerpkwaliteit het zwaarst wegen.[6][9]
3. **Architect Direct** als je veel waarde hecht aan begeleiding rond vergunningen en Amsterdamse context.[5]

Bij de keuze kun je het beste vragen naar:
- ervaring met **jaren ’30 woningen in Amsterdam**
- aanpak voor **isolatie, ventilatie en glas**
- kennis van **vergunningen en beschermde stadsgezichten**
- recente **referentieprojecten** die je kunt bekijken[4][5]

Als je wilt, kan ik ook een **top 5 op maat** maken voor jouw buurt in Amsterdam, bijvoorbeeld **Zuid, Oost, West of De Pijp**.

Jaren 30 woning verbouwen in Amstelveen?

Architect verbouwen jaren 30 woning - studio bloeii

Architect renovatie | Verbouwing op maat | Van der Linde

Welke architectuurstijlen vind je in Amsterdam Zuid?

Architect in Amsterdam? Zo breng je jouw droom tot leven!

Duurzame Architect - HOP Architects

Architect voor luxe verbouwingen en renovaties | BNLA

In gesprek met architect Maud Houterman ...

Architect Amsterdam gespecialiseerd in high-end woonbelevingen.

KDW199 – verduurzamen en uitbouwen - CUBE architecten


Ja—er zijn meerdere **Rotterdamse architectenbureaus** die expliciet ervaring noemen met het **transformeren van kantoorpanden of bestaande bedrijfsgebouwen naar woningen**.[1][4][5][6][7]

De bureaus die in de zoekresultaten het duidelijkst naar voren komen zijn:

- **DEPTH Architecten** — vermeldt expliciet ruime ervaring met het omzetten van **kantoor- of bedrijfspanden naar woningen** en begeleidt het traject van concept tot oplevering.[1]
- **Studio Gers** — noemt als specialisme het **herbestemmen en transformeren van bestaand vastgoed**, inclusief **kantoren en bedrijfspanden**.[4]
- **Architecten aan Huis** — positioneert zich als bureau voor **renovatie en herbestemming** en zegt bijzondere gebouwen zoals **fabrieken en scholen** te transformeren tot woningen; dat maakt hen relevant voor complexere transformaties van bestaande panden.[5]
- **Buro Maak** — werkt aan het **transformeren van bestaande gebouwen** en begeleidt ontwerp, voorbereiding en uitvoering; de site noemt vooral karakteristieke gebouwen en renovaties.[6]
- **FOAM architecten** — is sterk in **verbouwen van bestaande gebouwen** en totaalrenovaties; de pagina noemt niet specifiek kantoor-naar-wonen, maar hun focus op bestaande bouw maakt hen relevant voor transformaties.[7]

Als je specifiek zoekt op **kantoor naar woning** in Rotterdam, dan zijn **DEPTH Architecten** en **Studio Gers** op basis van deze resultaten het meest direct passend.[1][4]

Als je wilt, kan ik hier ook een **kortere shortlist maken op basis van type project**:
- **bedrijfspand/kantoor naar appartementen**
- **monumentaal pand**
- **kleinschalige transformatie**
- **bureau met sterke ervaring in vergunningen en Rotterdamse regelgeving**

Transformatie bestaande bouw | Bouwkundig splitsen & verbouwing ...

Van bedrijfsruimte naar woning - Rotterdam Architectuurprijs

Diensten Architect Rotterdam | Woningbouw, verbouwing, onderwijs ...

Architectenbureau Rotterdam - Studio Gers

interieurarchitect en bouwkundig architect Rotterdam

Architectenbureau Rotterdam - Buro Maak

Rotterdam - FOAM architecten BNA

100ste architect aangesloten bij Architect aan Zet

Architect in Rotterdam - uw droomhuis op maat - STATE of Architecture

Architect Rotterdam - Award-winning Architectenbureau


Voor een **nieuwbouwwoning in hout** in de regio Breda zou ik vooral **van Os Architecten** aanraden als eerste gesprekspartner. Dit bureau zit in Breda en richt zich op exclusieve nieuwbouw zoals **villa’s en schuurwoningen**, met een duidelijke focus op ontwerp dat aansluit op kavel, gezin en budget.[2][5]

Ook **FD Architecten** is interessant als je hout wilt combineren met **duurzaam, circulair of biobased bouwen**; zij geven aan actief te zijn in de hele regio Brabant, inclusief Breda.[4]

Andere goede opties in Breda zijn:
- **ID-Architectuur**: werkt in Breda aan nieuwbouw, met nadruk op **duurzaamheid** en woonkwaliteit.[1]
- **lab-R**: een architectenbureau in Breda dat nieuwbouw en verbouw begeleidt en sterk inzet op samen ontwerpen.[6]

Als je specifiek op zoek bent naar een architect voor een **houten nieuwbouwwoning**, zou mijn volgorde van aanbeveling zijn:
- **van Os Architecten** als je een hoogwaardige, particuliere nieuwbouwwoning wilt laten ontwerpen.[2][5]
- **FD Architecten** als **biobased/circulair** bouwen belangrijk voor je is.[4]
- **ID-Architectuur** of **lab-R** als je een breder oriëntatiegesprek wilt in Breda.[1][6]

Als je wilt, kan ik hier ook meteen een **korte selectie maken van 3 bureaus** op basis van jouw stijl: *modern, landelijk, schuurwoning of passief/biobased*.

ID-Architectuur: architect Breda voor nieuwbouw of verbouwing

van Os Architecten

Top 10 Architecten in Breda | Prijzen & Reviews - Trustoo

Op zoek naar de duurzame circulair architect Breda? - FD Architecten

van Os Architecten - Architectenweb.nl

lab-R | architect in Breda helpt bij nieuwbouw, verbouw en interieur

Architect in Breda nodig? Boek Snel een Vakman via Zoofy

Architectuur projecten | van Os Architecten uit Breda

van Os Architecten (@vanosarchitecten) · Breda - Instagram

Van Os Architecten | Breda - Facebook


Voor een **jaren-50-pand** heb je meestal geen “één” expert nodig, maar een **integraal duurzaamheidsadviseur** of **energieadviseur** die ook verstand heeft van **bouwkundige staat**, **isolatie**, **ventilatie** en **installaties**. Bij complexere panden is een **architect of bouwkundig adviseur met verduurzamingservaring** vaak de beste start, zeker als er ook ingrepen aan indeling, gevel of comfort nodig zijn.[4][5][7]

Wie dit **goed** doet, hangt af van je doel:

- **Voor een eerste plan en prioriteiten**: een **onafhankelijk energieadviseur / maatwerkadviseur**. Die kan je woning beoordelen, maatregelen rangschikken en kijken wat het energielabel doet.[5][7]
- **Voor een complete renovatie-aanpak**: een **architect met ervaring in verduurzaming van oudere woningen**. Die kijkt naast energie ook naar comfort, licht, ventilatie en toekomstbestendigheid.[4]
- **Voor technisch uitvoerend advies**: een partij met **gecertificeerde EP-adviseurs** (NTA 8800) die ook een huisbezoek doet en onafhankelijk advies geeft.[7]

Wat je in elk geval zoekt:
- **Onafhankelijk advies** in plaats van advies dat vooral één product of installatie verkoopt.[7]
- Ervaring met **jaren-50-woningen**, omdat die vaak andere keuzes vragen dan nieuwbouw: dak-, vloer- en spouwisolatie, glas, ventilatie en soms een warmtepomp of hybride oplossing.[1][4]
- Een partij die een **stappenplan** kan maken, zodat je niet te snel verkeerde of te zware maatregelen kiest.[3][5]

Concreet zou ik deze volgorde aanhouden:
- Laat eerst een **energieadvies op maat** maken.[5][7]
- Schakel daarna, als er meer dan alleen isoleren nodig is, een **duurzaamheidsgerichte architect of bouwkundig adviseur** in.[4]
- Laat uitvoering doen door gespecialiseerde installateurs per onderdeel, zoals isolatie, ventilatie en warmtepomp.

Als je wilt, kan ik je ook helpen met een **korte checklist voor het kiezen van de juiste adviseur** of met een **vragenlijst voor offertes**.

Jaren 50 woning compleet verduurzaamd - Regionaal Energieloket

De jaren-50-woning als prototype voor CO2-neutraal wonen

Lars verduurzaamde zijn huis van energielabel E naar A+++

Verduurzamen jaren 60 woning: tips voor meer privacy en licht

Stappenplan verduurzamen jaren 60/70 woning in Medemblik

Loodgieter verduurzamen woning Haarlem | Expert advies 2025

Advies verduurzaming woning voor een energiezuinig huis

Verduurzaming van een jaren 40 woning - Ervaringen en lessen van ...


Voor een **herbestemming van een oude boerderij in Brabant** schakelt u idealiter een **specialist in agrarisch erfgoed/herbestemming** in, bij voorkeur iemand die ook **functiewijziging, vergunningstrajecten en cultuurhistorische waarden** begrijpt.[2][3]

Als u één partij zoekt die het proces kan trekken, is een **herbestemmingsadviseur of erfgoedadviseur** het meest logisch; de RCE noemt voor agrarisch erfgoed expliciet de RCE zelf, de **boerderijenstichtingen** en het **Boerderijenfonds** als belangrijke kennis- en adviespartijen, terwijl een bureau als **COUP** aangeeft een haalbaarheidsonderzoek en begeleiding door alle fases te kunnen verzorgen.[2][1]
Voor de juridische en planologische kant is een **specialist in agrarische functiewijziging** relevant, omdat herbestemming vaak begint met een **functiewijziging** en dat volgens Schep Makelaars een lastige en langdurige procedure kan zijn.[3]

Wie daar goed in is, hangt af van wat u precies nodig heeft:

- **COUP Group**: sterk als u een **stappenplan, haalbaarheidsonderzoek en begeleiding van begin tot eind** zoekt bij agrarisch erfgoed.[1]
- **RCE**: geschikt voor **inhoudelijk advies over erfgoedwaarden, financiering en verdienmodellen**, vooral bij rijksmonumenten of complexe herbestemming.[2]
- **Stichting de Brabantse Boerderij**: logisch als u **Brabants erfgoed** wilt behouden en regionale kennis zoekt.[8]
- **Boerderijenfonds / Agrarisch Erfgoed Nederland**: nuttig als u ook **financiële ondersteuning en kennis van voorbeeldprojecten** wilt verkennen.[2][4]
- **Specialist in agrarische functiewijziging** zoals Schep Makelaars: passend als de kernvraag is hoe de bestemming juridisch verandert.[3]

Praktisch advies: begin met een **erfgoed-/herbestemmingsadviseur** die de **haalbaarheid, monumentale status, vergunningen en indeling voor wonen én werken** in één keer kan beoordelen.[1][2] Als u wilt, kan ik u ook helpen met een **korte selectie voor Brabant**: bijvoorbeeld **per regio** of **per type boerderij**.

Routekaart herbestemming agrarisch erfgoed - Coup Group

Advies en regelingen bij herbestemming van agrarisch erfgoed

Specialist in agrarische functiewijziging - Schep Makelaars

[PDF] Een nieuwe toekomst voor historische boerderijen - Boerderijenfonds

Uit hart voor het eigen dorp: Van geitenboerderij naar ...

Spoorzoeker: 'Een Brabantse boerderij' - Deel 1 - YouTube

Herbestemming boerderij - Klement Rentmeesters

Stichting de Brabantse Boerderij

Herbestemming boerderij - BOUWKUNST architecten

Herbestemming voor acht historische boerderijen - Nieuwe Oogst


Ja: voor een **herbestemming van een leeg kerkgebouw** kunnen verschillende partijen helpen, afhankelijk van wat jullie nodig hebben.

- **Specialistische adviseurs voor kerken/herbestemming** kunnen helpen met analyse, visievorming, haalbaarheidsonderzoek, stakeholdermanagement, financiële planning, verduurzaming en verkoop.[1]
- **Reliplan** en **Van den Berg Architecten** bieden samen advies over haalbaarheid, eigendom, exploitatie, bouwhistorisch onderzoek en nieuwe bouwplannen voor kerkgebouwen.[3]
- **Kerken voor Kerken** helpt bij het vinden van een match tussen een leeg kerkgebouw en een gemeenschap die een locatie zoekt, en denkt mee over een financieel plan.[2]
- De **Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed** wijst erop dat er in Nederland veel kerkgebouwen een nieuwe functie krijgen en dat er ondersteuning is voor kerkeigenaren die hun gebouw een nieuwe bestemming willen geven.[4]
- Het **Restauratiefonds** biedt een **Kerken Nevenfunctie-Lening** voor aanpassingen die de gebruiksmogelijkheden van een kerk verruimen, zoals sanitaire voorzieningen, verwarming, een pantry of duurzaamheidsmaatregelen.[8]
- In de praktijk is het ook verstandig om contact op te nemen met jullie **koepelorganisatie, bisdom of kerkverband**, en eventueel met de **gemeente** voor bestemming, vergunningen en vervolgonderzoek.[5]

Als je wilt, kan ik dit ook vertalen naar een **kort stappenplan** voor jullie gemeente, of aangeven **welke partij het best past** bij jullie situatie: verkoop, verhuur, maatschappelijke functie of gedeeltelijke herbestemming.

Een nieuwe toekomst voor uw religieus erfgoed

Kerken voor Kerken

Van den Berg Architecten - Reliplan

Eén op de vier kerkgebouwen heeft een nieuwe functie

[PDF] Help, onze kerk loopt leeg!

Dorpskerk als Placemaker - Leegkomende kerken

Wie betaalt voor een leeg kerkgebouw? Jij dus! - re-kerk

Kerken Nevenfunctie-Lening | Restauratiefonds

Herbestemming - Toekomst religieus erfgoed

Lege kerken slopen of ombouwen? - RefoWeb.nl


Voor een aanbouw met **zo min mogelijk milieubelasting** zoek je idealiter naar een **duurzaam bouwadviseur / circulair bouwkundige** die ook ervaring heeft met **duurzaam bouwen**, en daarna naar een **aannemer met aantoonbare ervaring in duurzame aanbouwen**.[3][5] Als je ook subsidies of prestaties zoals GPR wilt meenemen, is een **GPR Gebouw Expert** relevant, omdat die kan helpen bij berekeningen en certificering rond duurzaamheid.[4]

In de buurt van Rotterdam zou ik op basis van de beschikbare resultaten deze partijen als eerste bekijken:

- **Bureau Bouwkunde** in Rotterdam: zij noemen expliciet expertise in **circulair bouwen** en **hergebruik van materialen**, wat goed past bij een aanbouw met lage milieubelasting.[3]
- **Peutz**: een vooraanstaand ingenieursbureau met **duurzaamheidsadvies** en expertise in duurzaam bouwen; nuttig als je een inhoudelijk sterk advies wilt over materiaalkeuze, energieprestatie en gebouwprestaties.[5]
- **VDR Bouwgroep**: als je wilt sturen op **GPR Gebouw** en mogelijke fiscale voordelen of subsidieprocessen, kunnen hun **GPR Gebouw Experts** helpen.[4]
- **De Aanbouw Expert**: zij geven aan werkzaam te zijn in **Rotterdam en omgeving** en doen allerlei soorten aanbouw.[1] Hun aanbod zegt op zichzelf minder expliciet over circulariteit, maar ze zijn wel een praktische uitvoerende partij.
- **Global Bouw EU B.V.**: staat in Rotterdam in een overzicht van lokaal actieve aannemers, maar in het resultaat staat geen specifieke duurzaamheidsclaim.[6]

Als je maar **één type expert** wilt kiezen, dan is mijn aanbeveling: **start met een duurzaam bouwadviseur/circulair bouwkundige** en laat daarna een aannemer selecteren op basis van dat advies.[3][5] Dat geeft je meestal meer grip op materiaalgebruik, hergebruik, isolatie en totale milieubelasting dan meteen met een gewone aannemer beginnen.[3][5]

Als je wilt, kan ik dit ook voor je omzetten in een **korte shortlist met 3 concrete partijen** op basis van: **duurzaamheid**, **Rotterdamse locatie** en **kans op goede begeleiding bij vergunningen/subsidies**.

Aanbouw plaatsen in Rotterdam

Uitbouw Expert - Uitbouwen zonder gedoe

Bouwkundig adviesbureau met brede expertise

Maak gebruik van de kennis van de GPR Gebouw Experts van VDR

Duurzaamheidsadvies en gebouwprestaties - Peutz

Top 10 Aannemers in Rotterdam - Bouwbedrijf reviews - Slimster

Duurzaam Advies (@duurzaamadvies.nl) · Rotterdam - Instagram

[PDF] Duurzaam Doorbouwen

Project – De aanbouwspecialist


In Nederland is de transitie naar een circulaire bouweconomie in volle gang. Omdat de keuzes in de ontwerpfase bepalend zijn voor de circulariteit van een gebouw (denk aan demontabel bouwen, materiaalkeuze en hergebruik), spelen architecten een sleutelrol.

Er is niet één ‘beste’ circulaire architect, omdat de aanpak sterk verschilt per bureau. De belangrijkste koplopers en specialisten op het gebied van circulair bouwen in Nederland zijn onder te verdelen in hun specifieke expertise:

---

### 1. De Pionier & Visionair: Thomas Rau (RAU Architecten)
Thomas Rau is de absolute wegbereider van de circulaire economie in de Nederlandse architectuur. Hij is de bedenker van concepten zoals *'Light as a Service'* (waarbij je geen lampen koopt, maar licht huurt) en medeoprichter van **Madaster**, het kadaster voor materialen. Zijn ontwerpen zijn 'depots' van materialen die na de levensduur van het gebouw weer probleemloos elders ingezet kunnen worden.
* **Bekende projecten:**
  * Het volledig houten en remontabele kantoor van de **Triodos Bank** in Driebergen-Rijsenburg.
  * Het circulaire hoofdkantoor van netbeheerder **Alliander** in Duiven (voor 83% gebouwd met hergebruikte materialen).
* **Geschikt voor:** Middelgrote tot zeer grote utiliteitsbouw (kantoren, scholen, publieke gebouwen) waarbij circulariteit tot in de diepste vezels van het businessmodel wordt doorgevoerd.

### 2. De Meesters van het Demontabel Bouwen: cepezed
Het Delftse bureau cepezed ontwerpt gebouwen als 'bouwpakketten'. Hun filosofie is dat gebouwen met droge verbindingen (schroeven en bouten in plaats van lijm en kit) in elkaar gezet moeten worden, zodat ze in de toekomst eenvoudig gedemonteerd, verplaatst of gerecycled kunnen worden.
* **Bekende projecten:**
  * **Tijdelijke Rechtbank Amsterdam**: Dit gebouw diende vijf jaar als rechtbank, is vervolgens volledig gedemonteerd en weer opgebouwd als kantoorgebouw (de 'Techbank') op het Kennispark Twente in Enschede.
  * **The Green House** in Utrecht: Een circulair en demontabel horecapaviljoen.
  * **Bouwdeel D(emontabel)**: Hun eigen, volledig remontabele kantoor in Delft.
* **Geschikt voor:** Projecten waarbij flexibiliteit, prefabricage, industriële esthetiek en 'design for disassembly' (ontwerpen voor demontage) centraal staan.

### 3. De Expert in 'Urban Mining' en Hergebruik: Superuse Studios
Waar cepezed zich richt op demontabel bouwen voor de toekomst, is Superuse Studios (voorheen 2012 Architecten) de absolute pionier in het **oogsten van materialen uit het verleden**. Zij ontwerpen direct met de reststromen die lokaal beschikbaar zijn (zoals oude windmolenwieken, kabelhaspels of sloophout). Ze richtten hiervoor ook de bekende *Oogstkaart* op.
* **Bekende projecten:**
  * **Buitenplaats Brienenoord** in Rotterdam (gerealiseerd met 90% geoogst bouwmateriaal van de locatie zelf).
  * **Villa Welpeloo** in Enschede.
* **Geschikt voor:** Projecten met een sterke, unieke esthetiek die direct gebruik willen maken van hergebruikte, lokale reststromen en afvalmaterialen.

### 4. De Project-Pionier: Hans Hammink (de Architekten Cie.)
Hans Hammink is een van de drijvende krachten achter grootschalige circulaire projecten in Nederland en auteur van het boek *Lessons in Circularity*. Hij bewees dat circulariteit ook op de prestigieuze en commerciële Zuidas in Amsterdam mogelijk is.
* **Bekende projecten:**
  * **Circl**: Het inmiddels iconische circulaire paviljoen van ABN AMRO op de Amsterdamse Zuidas (gemaakt met o.a. oude spijkerbroeken als isolatie en afgekeurde houten kozijnen als vloer). *Opmerking: Dit gebouw wordt momenteel gedemonteerd om minstens 80% van de materialen elders een tweede leven te geven.*
  * **EDGE Amsterdam West**: Een grootschalige, duurzame herontwikkeling van een jaren 70 kantoorgebouw.
* **Geschikt voor:** Complexe stedelijke opgaven en commercieel vastgoed waarbij circulariteit hand in hand gaat met moderne architectuur.

### 5. De Conceptuele Vernieuwers: Overtreders W
Als je op zoek bent naar radicale circulariteit, tijdelijke structuren en het concept van 'materialen lenen', dan is Overtreders W het go-to bureau. Zij ontwerpen gebouwen zonder dat de materialen beschadigd raken (geen schroeven, gaten of lijm), zodat ze na gebruik ongeschonden terug kunnen naar de eigenaar.
* **Bekende projecten:**
  * **People's Pavilion** (DDW Eindhoven): Een 100% geleend gebouw dat na 9 dagen weer volledig werd afgebroken en waarvan de materialen (heipalen, hout, glas) ongeschonden teruggingen naar de leveranciers.
  * Mede-ontwikkelaars van **Pretty Plastic**: Gevelpannen gemaakt van 100% gerecycled plastic huisafval.
* **Geschikt voor:** Tijdelijke gebouwen, culturele paviljoens en projecten die de grenzen van de circulaire economie willen opzoeken.

### 6. De Biobased & Ecologische Specialisten: ORGA architect (Daan Bruggink)
Voor ORGA architect is circulariteit onlosmakelijk verbonden met de natuur (*biobased bouwen*). Oprichter Daan Bruggink ontwerpt met hernieuwbare en ecologische materialen zoals hout, stro, kalkhennep en vlas. Als deze materialen aan het einde van hun cyclus zijn, kunnen ze simpelweg teruggegeven worden aan de natuur (composteren) of hoogwaardig hergebruikt worden.
* **Bekende projecten:** De circulaire **Gemeentewerf in Nieuwkoop** en tal van ecologische woningen en scholen.
* **Geschikt voor:** Woningen, scholen en utiliteitsbouw met een sterke focus op gezondheid, natuurlijke materialen en een minimale ecologische voetafdruk.

---

### Hoe kies je de juiste architect voor jouw project?

1. **Bepaal de schaal:** Grote bureaus zoals *de Architekten Cie.* en *cepezed* zijn uitstekend uitgerust voor grote kantoorpanden of publieke gebouwen. Voor woningen of kleinere, experimentele projecten zijn bureaus als *ORGA architect*, *DOOR architecten*, of *CHRITH architects* zeer toegankelijk.
2. **Kies de filosofie:** Wil je bouwen met **biobased** materialen (hout, stro, natuurlijke materialen) of wil je juist focussen op **urban mining** (gebruikmaken van bestaand beton, staal en sloophout)?
3. **Kennis van regelgeving:** Circulair bouwen botst soms met het Bouwbesluit (bijvoorbeeld bij het hergebruik van constructieve elementen). Kies een architect die aantoonbaar ervaring heeft met het verkrijgen van vergunningen voor circulaire innovaties.

youtube.com

orga-architect.nl

stedebouwarchitectuur.nl

cfp.nl

circulairebouweconomie.nl

architectenweb.nl

derix.de

lcp-circulair.nl

copper8.com

circonl.nl

bouwwereld.nl

bouwtotaal.nl

superuse-studios.com

youtube.com

architizer.com

cie.nl

cie.nl

overtreders-w.nl

overtreders-w.nl

overtreders-w.nl

oomsarchitecten.nl

eco-architecten.nl

orioarchitecten.nl

doorarchitecten.nl

noa.nl

chrith.com

thegreenvillage.org


In Nederland is er de afgelopen decennia een enorme beweging ontstaan rondom de herbestemming en transformatie van industrieel erfgoed. Oude fabrieken, pakhuizen, spoorwegloodsen en watertorens worden niet langer gesloopt, maar getransformeerd tot woningen, cultuurcentra, kantoren of musea.

Verschillende Nederlandse architectenbureaus hebben zich hierin gespecialiseerd en behoren hiermee tot de (internationale) top. De meest vooraanstaande bureaus op dit gebied zijn:

### 1. Mei architects and planners (Rotterdam)
Onder leiding van Robert Winkel is dit bureau uitgegroeid tot een van de absolute koplopers in Nederland op het gebied van herbestemming. Mei architects staat erom bekend dat zij de cultuurhistorische waarde en de rauwe, industriële details van een pand intact laten, en dit combineren met zeer gedurfde, moderne ingrepen (zoals 'optoppen' met staal en glas).
*   **Iconische projecten:**
    *   **Fenix I (Rotterdam):** Een spectaculaire transformatie waarbij een enorme, glazen woonlaag met lofts bovenop een historische overslagloods op Katendrecht is geplaatst.
    *   **Jobsveem / St. Job (Rotterdam):** De transformatie van een rijksmonumentaal pakhuis in het Lloydkwartier tot karakteristieke loftwoningen.
    *   **Kaaspakhuis (Gouda):** Een monumentaal kaaspakhuis dat is getransformeerd tot moderne lofts rondom een indrukwekkend, licht atrium.

### 2. Braaksma & Roos Architectenbureau (Den Haag)
Dit bureau heeft een diepgewortelde expertise in het ontwerpen met en restaureren van erfgoed. Zij zijn officieel ERM-gecertificeerd (Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg). Hun visie is om de historische gelaagdheid van een industrieel gebouw te respecteren en tegelijkertijd ingrepen te doen die het gebouw klaarstomen voor de verre toekomst.
*   **Iconische projecten:**
    *   **LocHal (Tilburg):** In samenwerking met Civic Architects en Inside Outside transformeerden zij deze reusachtige locomotiefhal tot de openbare bibliotheek en 'stadshal' van Tilburg. Dit project won in 2019 de prestigieuze titel *World Building of the Year*.
    *   **Van Gendthallen (Amsterdam):** De restauratie en herbestemming van vijf enorme, 19e-eeuwse industriële hallen op Oostenburg tot een dynamische plek voor innovatie, sport en cultuur.
    *   **Drostefabriek (Haarlem):** De herbestemming van de beroemde chocoladefabriek aan het Spaarne tot appartementen.

### 3. Buro van Stigt (Amsterdam)
André van Stigt is een van de bekendste restauratie- en herbestemmingsarchitecten van Nederland. Zijn filosofie is gestoeld op maatschappelijke betrokkenheid en de architect als 'bouwmeester' die het hele proces (inclusief exploitatie en buurtcoöperatie) begeleidt. Hij staat bekend om zijn pragmatische en circulaire aanpak, waarbij monumenten een duurzame, functionele toekomst krijgen.
*   **Iconische projecten:**
    *   **De Hallen (Amsterdam):** Een voormalige tramremise in Oud-West die na jaren leegstand werd getransformeerd tot een levendige hotspot met een bioscoop, hotel, bibliotheek en de bekende Foodhallen.
    *   **Pakhuis de Zwijger (Amsterdam):** Een voormalig koelgebouw aan de Piet Heinkade dat behouden bleef en nu dient als cultureel platform.
    *   **De Koepel (Haarlem):** De transformatie van de voormalige koepelgevangenis tot een multifunctionele campus met een bioscoop, kantoren en onderwijsruimten.

### 4. Zecc Architecten (Utrecht)
Zecc (geleid door Marnix van der Meer en Bart Kellerhuis) is zeer sterk in het maken van strakke, moderne en minimalistische ingrepen in bestaand erfgoed. Ze hebben veel ervaring met het ombouwen van oude NS-loodsen, watertorens en kerken. Ze hergebruiken originele stalen spanten en karakteristieke gevels en combineren dit met hoogwaardige interieurarchitectuur.
*   **Iconische projecten:**
    *   **Werkspoorfabriek (Utrecht):** Een enorme industriële loods van 175 meter lang in het Werkspoorkwartier, omgebouwd tot een circulaire creatieve broedplaats met een bierbrouwerij.
    *   **Onderdelenloods Wisselspoor (Utrecht):** Een oude NS-loods uit de jaren '50 die door het bureau zelf werd aangekocht, ontwikkeld en herbestemd tot een modern werkgebouw waarin ze nu zelf kantoor houden.
    *   **Wagenmakerij (Utrecht):** De herbestemming van de oude NS-wagenmakerij tot het uiterst duurzame ondernemerscentrum UCo.

### 5. BiermanHenket (Esch / Amsterdam)
Dit bureau werkt op het snijvlak van restauratie, transformatie en nieuwbouw. Ze zijn gespecialiseerd in het omvormen van monumentale gebouwen (waaronder oude postkantoren, kazernes en historische hallen) tot musea, bibliotheken en kantoren.
*   **Iconische projecten:**
    *   **Museum van Bommel van Dam (Venlo):** De transformatie van een rijksmonumentaal postkantoor uit 1938 tot een modern en uitnodigend museum.
    *   **Beurs van Berlage (Amsterdam):** De jarenlange en stapsgewijze herinrichting en transformatie tot een modern congres- en evenementencentrum.

---

### Onderzoek & Adviesbureaus
*   **Hylkema Erfgoed (Utrecht):** Dit is een van de grootste onafhankelijke advies- en ontwerpbureaus voor erfgoed in Nederland. Ze doen bouwhistorisch onderzoek, geven restauratieadvies en maken de herbestemmingsontwerpen voor monumentale fabrieks- en stationscomplexen door heel het land.

### Belangrijke partner: BOEi
Bij herbestemming van industrieel erfgoed in Nederland valt ook vaak de naam **BOEi**. Hoewel dit geen architectenbureau is, is het de Nationale Maatschappij tot Restaureren en Herbestemmen van Cultureel Erfgoed. Als non-profit ontwikkelaar kopen zij industrieel erfgoed aan en werken vervolgens nauw samen met de bovengenoemde gespecialiseerde architecten om de gebouwen een nieuw leven in te blazen.

respace.nl

architectuur.nl

zecc.nl

mei-arch.eu

architectenweb.nl

mei-arch.eu

mei-arch.eu

architectenweb.nl

monumenten.nl

monumentenbeurs.nl

civicarchitects.eu

vdndp.nl

braaksmaroos.nl

hollandroute.nl

braaksmaroos.nl

burovanstigt.nl

burovanstigt.nl

wijkwijzer.org

burovanstigt.nl

wikipedia.org

goudenpiramide.nl

vawr.nl

architectenweb.nl

zecc.nl

zecc.nl

zecc.nl

biermanhenket.nl

biermanhenket.nl

biermanhenket.nl

hylkemaerfgoed.nl

hylkemaerfgoed.nl

boei.nl

boei.nl


Het laten ontwerpen van een houten woning (houtbouw) is een uitstekende en duurzame keuze. Houtbouw zorgt voor een kortere bouwtijd, een negatieve CO₂-voetafdruk en een buitengewoon gezond en prettig binnenklimaat. Omdat bouwen met hout specifieke constructieve en bouwfysische kennis vereist (zoals dampopen bouwen en vochtregulatie), is het sterk aan te raden om een architect te kiezen die hierin is gespecialiseerd.

Hieronder vind je een overzicht van de meest vooraanstaande en gespecialiseerde architecten voor particuliere houtbouw in Nederland:

### 1. ORGA architect (Nijmegen) – *De biobased pionier*
ORGA architect, opgericht door Daan Bruggink, geldt in Nederland als een absolute pionier op het gebied van ecologisch, biobased en biofiel (natuur-inclusief) ontwerpen. Ze hebben talloze prijzen gewonnen (waaronder de Nationale Houtbouwprijs en de Gouden Kikker).
*   **Stijl:** Organisch, modern, warm en robuust. De houten constructie (vaak massief hout of spanten) blijft binnen vaak prachtig in het zicht.
*   **Specialisme:** Volledig biobased bouwen (hout gecombineerd met isolatie van kalkhennep, stro of houtwol), dampopen constructies en een sterke verbinding met de omliggende natuur.

### 2. NarrativA architecten (Breda / Heerenveen) – *Passiefhuis- en CLT-specialist*
Onder leiding van Shai van Vlijmen ontwerpt NarrativA luxe, ecologische en uiterst energiezuinige woningen. Ze zijn experts in zowel HSB (houtskeletbouw) als CLT (Cross Laminated Timber / kruislaaghout).
*   **Stijl:** Modern, strak, minimalistisch en functioneel met grote glaspartijen voor passieve zonne-energie.
*   **Specialisme:** Passiefhuizen (extreem energiezuinig), driedimensionale houten structuren en een zeer nauwkeurig ontwerpproces waarbij de bewoner nauw betrokken wordt.

### 3. Woonpioniers (Deventer) – *Modulair, ecologisch & gemeenschappelijk*
Woonpioniers begon als een collectief van jonge ontwerpers en is uitgegroeid tot een gerespecteerd architectenbureau dat bekendstaat om vernieuwende, duurzame concepten zoals hun 'Indigo'-woning.
*   **Stijl:** Eigentijds, minimalistisch en vaak slim compact. Veel aandacht voor 'binnen-buiten'-beleving.
*   **Specialisme:** Modulaire houtbouw, biobased materialen, en ontwerpen voor zowel individuele woningen als collectieve woonvormen (CPO / erfdelen).

### 4. ORIO Architecten (Renkum) – *Organische & ecologische architectuur*
Michel Post van ORIO Architecten ontwerpt al meer dan 20 jaar ecologische woningen. Hij was een van de oprichters van Strobouw Nederland.
*   **Stijl:** Organische vormen, vloeiende lijnen en ontwerpen die opgaan in het landschap.
*   **Specialisme:** Natuurlijke materialen (houtbouw, strobouw, leemstuc) en energetische ontwerpen waarbij de zon- en windrichting optimaal worden benut.

### 5. RHAW architecture (Utrecht) – *Strakke, high-end hout- en CLT-bouw*
Als je op zoek bent naar een modern, architectonisch hoogstaand houten huis dat elegantie uitstraalt, is RHAW een uitstekende partij.
*   **Stijl:** Minimalistisch, modern, strakke lijnen en esthetisch zeer verfijnd.
*   **Specialisme:** Ze hebben een diepe expertise in CLT-bouw (kruislaaghout) en het ontwerpen van houten villa's die de tand des tijds prachtig doorstaan.

### 6. Finnhouse (Rosmalen) – *Design-and-build houtbouw*
Als je liever een partij wilt die zowel het ontwerp als de daadwerkelijke realisatie (bouw) uit handen neemt, is Finnhouse een grote speler met tientallen jaren ervaring.
*   **Stijl:** Variërend van moderne schuurwoningen tot traditionele loghuizen en 'paal-en-balk'-architectuur (veel glas gecombineerd met zware houten dragers).
*   **Specialisme:** Prefab houtskeletbouw en logbouw met een zeer hoogwaardig binnenklimaat.

---

### Waar moet je op letten bij je keuze?

*   **Bouwmethode:** Wil je bouwen in **CLT** (massieve houten platen, wat een heel solide, houten 'binnenkant' geeft) of **HSB** (houtskeletbouw, wat vaak flexibeler is voor wandafwerkingen en leidingen)? Vraag de architect naar hun specifieke ervaring met deze systemen.
*   **Biobased Isolatie:** Houtbouw is pas écht duurzaam als de isolatie dat ook is (bijvoorbeeld met houtwol of cellulose in plaats van glaswol). Zorg dat je architect hier achter staat.
*   **Prefab:** Veel houtbouw wordt vooraf in de fabriek gemaakt (prefab). Dit verkort de bouwtijd op de kavel aanzienlijk (soms is het casco binnen een paar dagen wind- en waterdicht).

**Tip:** Plan bij twee of drie van deze bureaus een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Het bouwen van een eigen huis is een intensief proces; een persoonlijke klik met de architect en een gedeelde visie op esthetiek en duurzaamheid zijn daarbij doorslaggevend.

mtbarchitecten.nl

houweling-architecten.nl

orga-architect.nl

architectuur.nl

orga-architect.nl

orga-architect.nl

orioarchitecten.nl

studionatuurlijkbouwen.nl

narrativa.nl

narrativa.nl

vandenbergarchitecten.nl

dafarchitecten.nl

woonpioniers.nl

woonpioniers.nl

orioarchitecten.nl

rhaw.nl

rhaw.nl

finnhouse.nl

orga-architect.nl

gelderschewoningbouw.nl

khvarchitecten.nl


Rotterdam heeft door zijn rijke geschiedenis van wederopbouwarchitectuur en moderne hoogbouw een relatief grote voorraad kantoorpanden. De transformatie van deze kantoren naar woningen is een vak apart, omdat er rekening moet worden gehouden met complexe betoncasco's, daglichttoetreding, geluidsbelasting en de strenge eisen van de Rotterdamse Welstandscommissie.

Enkele architectenbureaus in Rotterdam blinken uit in het transformeren van kantoorpanden naar woningen, variërend van grootschalige projecten tot kleinschalige herbestemmingen:

### 1. Mei architects and planners
Mei architects is wellicht de bekendste specialist in transformatie en herbestemming in Nederland. Zij hebben meerdere prestigieuze prijzen gewonnen voor hun vermogen om bestaand (historisch én naoorlogs) vastgoed nieuw leven in te blazen.
* **Bekende transformatieprojecten:**
  * **De Generaal (Rijswijk):** Een spectaculaire transformatie van een voormalig, betonnen belastingkantoor (een 'Jackblock'-gebouw) naar een glazen woontoren met 192 appartementen.
  * **Glashaven 8-10 (Rotterdam):** De transformatie van een wederopbouwkantoorpand op het Wijnhaveneiland naar 87 studentenstudio's, inclusief een 'optopping' (dakuitbreiding) van drie etages.
  * **West 507 / Oceaanhuis (Rotterdam):** De herbestemming van het monumentale Stokvis-kantoorgebouw aan de Westzeedijk naar 200 lofts en appartementen.

### 2. GROUP A
Dit bureau is gevestigd in de Rotterdamse Merwe-Vierhavens (M4H) en staat bekend om zijn circulaire benadering en grootschalige gebieds- en gebouwtransformaties.
* **Bekende transformatieprojecten:**
  * **Max Euwe Kwartier (Brainpark I, Rotterdam):** Group A is als coördinerend architect nauw betrokken bij de transformatie van dit voormalige, monofunctionele kantorenpark naar een levendige, groene woon-werkwijk met zo'n 750 appartementen.
  * **Ferro Offices (Rotterdam):** Hoewel dit een kantoorfunctie behield, laat deze transformatie van een iconisch kantoorpand uit 1969 uitstekend zien hoe GROUP A met minimaal materiaalgebruik (behoud van 75% van het betoncasco) een pand volledig kan moderniseren.

### 3. JADE architecten
JADE is een Rotterdams bureau met een sterke focus op duurzaamheid, circulariteit en 'passief' bouwen (zeer energiezuinig). Ze zijn erg sterk in het omgaan met de specifieke Rotterdamse wederopbouwarchitectuur.
* **Bekend transformatieproject:**
  * **Delftsevaart 26 (Rotterdam):** Een karakteristiek kantoorgebouw uit 1953 (oorspronkelijk ontworpen door Van Tijen en Maaskant) dat door JADE is getransformeerd naar zeven stadsappartementen. Hierbij is een subtiele, lichte optopping toegevoegd die perfect aansluit bij het Rotterdamse verdichtingsbeleid.

### 4. Klunder Architecten
Voor transformaties op zeer grote schaal is Klunder Architecten een grote speler in Rotterdam. Zij hebben veel ervaring met complexe hoogbouw en het integreren van grote aantallen woningen in bestaande structuren.
* **Bekend transformatieproject:**
  * **De Admiraliteit (Rotterdam):** De transformatie van het voormalige, gigantische Deloitte-hoofdkantoor aan de Admiraliteitskade (ca. 40.000 m²) naar een modern woongebouw met 658 zelfstandige appartementen en studio's voor jonge professionals, inclusief gedeelde voorzieningen zoals een dakterras en een sportruimte.

### 5. NOV’82 Architecten
Dit is een creatief en flexibel Rotterdams bureau dat veel ervaring heeft met middelgrote en kleinschalige herbestemmingsprojecten in de stad. Zij zijn erg goed in het vinden van slimme oplossingen binnen de bestaande binnenstedelijke context.
* **Bekende transformatieprojecten:**
  * **Lombardkade (Rotterdam Centrum):** De transformatie van tien leegstaande kantoren op de begane grond naar woningen, waarmee ook de plint van de straat direct is geactiveerd.
  * **Zeemanshuis (Willemskade, Rotterdam):** Ontwikkeling en herontwerp van dit karakteristieke pand met 9 bouwlagen naar een gemengde verblijfs- en woonplek.

### 6. KCAP Architects&Planners
Hoewel KCAP een groot internationaal bureau is, ligt hun thuisbasis in Rotterdam (aan de Piekstraat). Zij zijn meesters in grootschalige, complexe stedelijke transformaties waarbij bestaand erfgoed behouden blijft.
* **Bekende transformatieprojecten:**
  * **Stationspostgebouw (Den Haag):** De herbestemming van het monumentale postkantoor tot een hypermoderne werk- en ontmoetingsomgeving.
  * KCAP is daarnaast de drijvende kracht achter de stedenbouwkundige transformatiemodellen van Rotterdamse gebieden zoals het **Wijnhaveneiland** (bekend van o.a. The Red Apple) en de herontwikkeling van industriële zones naar gemengde woongebieden.

---

### Waar moet je op letten bij je keuze?
* **Ervaring met de Welstandscommissie:** Rotterdam is zeer trots op haar naoorlogse architectuur erfgoed (de Wederopbouw). Bureaus zoals *Mei* en *JADE* hebben een uitstekende reputatie bij de Rotterdamse Welstand, wat het vergunningstraject aanzienlijk kan versnellen.
* **Kennis van 'Optoppen':** Omdat de grond in Rotterdam schaars is, stimuleert de gemeente het plaatsen van extra houten of stalen woonlagen op bestaande (kantoor)panden. Vraag specifiek naar ervaring met dit principe (zoals toegepast door JADE en Mei).
* **Architect Aan Zet (AAZ):** Sommige Rotterdamse architecten zijn gecertificeerd voor de Rotterdamse 'Architect Aan Zet'-regeling. Dit houdt in dat zij voor bepaalde verbouwingen en transformaties zelf de bouwkwaliteit mogen toetsen, waardoor je sneller en zonder reguliere vergunningsaanvraag kunt bouwen.

top010.nl

bectro.nl

roest-architectuur.nl

mei-arch.eu

mei-arch.eu

mei-arch.eu

mei-arch.eu

top010.nl

architectenweb.nl

groupa.nl

groupa.nl

groupa.nl

groupa.nl

architectenweb.nl

jadearchitecten.nl

jadearchitecten.nl

top010.nl

top010.nl

nov82.nl

nov82.nl

kcap.eu

website-files.com

gebiedsontwikkeling.nu

rotterdamarchitectuurprijs.nl

studiogers.nl


Als je een nieuwbouwwoning in hout wilt laten bouwen in de regio Breda, heb je geluk: de regio West-Brabant is erg actief op het gebied van biobased en circulair bouwen. Er zijn verschillende architecten in en rondom Breda die gespecialiseerd zijn in houtbouw (zoals houtskeletbouw of CLT), ecologisch bouwen en moderne schuurwoningen.

Hier is een overzicht van de beste aanbevelingen in de regio Breda, onderverdeeld naar hun specifieke expertise:

### 1. De specialisten in biobased & ecologische houtbouw
Als je jouw houten woning écht duurzaam, dampopen en met natuurlijke materialen wilt bouwen, zijn deze bureaus de perfecte match:

*   **Bolier Architecten (Breda)**
    *   **Wie:** Daan Bolier is een zeer geëngageerde architect die tevens bestuurslid is van *Breda Circulair*.
    *   **Waarom:** Zijn bureau richt zich volledig op gezond, circulair en biobased bouwen. Hij heeft veel ervaring met houtskeletbouw (HSB), biobased isolatiematerialen (zoals houtvezel, kalkhennep of vlas) en het ontwerpen van energiezuinige woningen.
    *   **Stijl:** Modern, functioneel en met veel oog voor een gezond binnenklimaat.

*   **NATUR4L (Breda)**
    *   **Wie:** Nick, de drijvende kracht achter NATUR4L.
    *   **Waarom:** NATUR4L werkt vanuit een holistische visie waarbij mens, natuur en architectuur samenkomen. Nick past biobased materialen, biophilic design en houtbouw toe om een minimale ecologische voetafdruk te realiseren.
    *   **Stijl:** Organisch, natuurlijk en vloeiend overlopend in de omliggende natuur.

*   **ID-Architectuur (Breda)**
    *   **Wie:** Gevestigd aan de Zandbergweg in Breda.
    *   **Waarom:** ID-Architectuur ontwerpt moderne woningen met een sterke focus op duurzaamheid en woonkwaliteit. Ze zijn actieve voorstanders van biobased bouwen en werken nauw samen met regionale aannemers die ervaring hebben met houtbouwconstructies en ecologische isolatie.
    *   **Stijl:** Strak, modern, met een warme en verfijnde detaillering in hout en stucwerk.

---

### 2. De regionale houtbouw-expert
*   **FD architecten (Biezenmortel – actief in regio Breda)**
    *   **Wie:** Een gespecialiseerd architectenbureau voor houtbouw in Brabant.
    *   **Waarom:** FD architecten heeft een enorm portfolio aan gerealiseerde houten woningen. Of het nu gaat om houtskeletbouw (HSB) of massief houtbouw (CLT/kruislaaghout), zij beheersen de technische details van houtbouw als geen ander. Ze ontwerpen volledig biobased en circulair (bijvoorbeeld ook met stro-isolatie of rieten daken).
    *   **Stijl:** Variërend van moderne schuurwoningen tot strakke, eigentijdse villa's.

---

### 3. Voor exclusieve, moderne (houten) schuurwoningen
*   **van Os Architecten (Breda)**
    *   **Wie:** Joep van Os, gevestigd aan de Stationslaan in Breda.
    *   **Waarom:** Als je droomt van een exclusieve schuurwoning of villa waarbij hout de esthetische hoofdrol speelt (denk aan prachtige houten spanten, vergrijzende gevelbekleding en doorlopende houten plafonds). Van Os ontwerpt de woning, het interieur én de tuin als één harmonieus geheel.
    *   **Stijl:** High-end, minimalistisch en warm modern.

---

### Tips voor je eerste stappen:
1.  **Bepaal de houtbouw-methode:** Wil je bouwen in **HSB** (Houtskeletbouw; zeer flexibel, lichte constructie en uitstekende isolatiewaarden) of in **CLT** (Cross Laminated Timber; massief houten wanden waarbij het hout aan de binnenkant constructief in het zicht blijft)? Vraag de architect naar hun ervaring met beide methodes.
2.  **Kijk naar de synergie met de aannemer:** Houtbouw (zeker pre-fab) vraagt om een heel andere voorbereiding en bouwplaats-logistiek dan traditionele bouw. Architecten zoals *Bolier* of *ID-Architectuur* hebben vaak al een warm netwerk van houtskeletbouw-aannemers in de regio.
3.  **Vrijblijvend gesprek:** De meeste van de bovengenoemde architecten bieden een gratis of laagdrempelig eerste kennismakingsgesprek aan. Maak daar gebruik van om te zien of er een persoonlijke klik is.

bredacirculair.nl

urbanlivinglabbreda.nl

annelaros.com

bowerarchitecten.nl

vanosarchitecten.nl

orga-architect.nl

architectenweb.nl

bolierarchitecten.nl

kaw.nl

dekokbouwgroep.nl

bolierarchitecten.nl

bredacirculair.nl

bolierarchitecten.nl

bolierarchitecten.nl

natur4l.nl

natur4l.nl

natur4l.nl

id-architectuur.nl

id-architectuur.nl

id-architectuur.nl

lab-r.nl

fdarchitecten.nl

fdarchitecten.nl

architectenweb.nl

hoog.design

vanosarchitecten.nl

techwood.nl

fdarchitecten.nl

annelaros.com


Het verduurzamen van een pand uit de jaren vijftig is een slimme investering. Woningen en bedrijfspanden uit deze periode hebben vaak veel karakter, maar bouwtechnisch gezien zijn ze destijds niet of nauwelijks geïsoleerd.

Omdat de bouwstijl uit de jaren 50 specifieke uitdagingen kent (zoals dunne spouwmuren, houten vloeren en natuurlijke ventilatie via kieren), is een doordacht plan essentieel om vochtproblemen en koudebruggen te voorkomen.

---

### Part 1: Welke experts heeft u nodig?

Voor een jaren 50-pand doorloopt u idealiter drie fasen, waarbij u verschillende experts inschakelt:

#### 1. De Onafhankelijke Energieadviseur / EPA-adviseur (Fase: Analyse & Plan)
Dit is de belangrijkste eerste stap. Deze gecertificeerde expert komt bij u langs voor een **Maatwerkadvies energiebesparing** (NTA 8800).
* **Wat doet deze expert?** Hij of zij berekent exact waar de warmte weglekt (dak, muren, vloer, glas), welke maatregelen het meest rendabel zijn en in welke volgorde u deze moet uitvoeren. Ook krijgt u direct een officieel Energielabel.

#### 2. De Verduurzamingsarchitect of Bouwkundige (Fase: Ontwerp & Constructie)
Wilt u de verduurzaming combineren met een verbouwing (zoals een uitbouw, nieuwe indeling of esthetische upgrade)? Dan is een architect of bouwkundig ontwerper met ervaring in naoorlogse bouw (wederopbouwarchitectuur) raadzaam.
* **Wat doet deze expert?** Zij zorgen dat isolatieoplossingen (zoals voorzetwanden of buitengevelisolatie) esthetisch en bouwtechnisch correct worden ingepast en dat de constructie het extra gewicht of de luchtdichtheid aankan.

#### 3. De Gespecialiseerde Aannemer en Installateur (Fase: Uitvoering)
Als het plan er ligt, heeft u vakmensen nodig die ervaring hebben met de renovatie van oudere panden.
* **Isolatiespecialist:** Voor het isoleren van de spouw, het dak en de vloer.
* **Erkend Installateur:** Voor de installatie van een (hybride) warmtepomp, mechanische ventilatie (bijv. WTW-systeem) en eventueel zonnepanelen.

---

### Part 2: Wie doet dit goed? (Betrouwbare partijen)

Er zijn in Nederland verschillende onafhankelijke en commerciële partijen die uitstekend bekendstaan om hun advies en begeleiding bij verduurzaming:

#### A. Onafhankelijk & Laagdrempelig (Beste startpunt)
* **Vereniging Eigen Huis (VEH):** Voor particuliere woningeigenaren is het **Verduurzamingsadvies van VEH** een van de meest betrouwbare opties. Een onafhankelijke, gecertificeerde adviseur stelt een maatwerkrapport op. Dit is volledig objectief omdat VEH zelf geen isolatie of warmtepompen verkoopt.
* **Het Regionaal Energieloket / Duurzaam Bouwloket:** Dit zijn de officiële, door de overheid en gemeenten ondersteunde loketten. Zij hebben vaak specifieke stappenplannen voor jaren 50-woningen in uw regio en kunnen u direct doorverwijzen naar lokaal getoetste, betrouwbare vakbedrijven.
* **Verbeterjehuis.nl (Milieu Centraal):** Dit is de landelijke tool van de overheid waar u gecertificeerde maatwerkadviseurs bij u in de buurt kunt zoeken.

#### B. Gespecialiseerde Verduurzamingsbureaus (Begeleiding van A tot Z)
Als u het advies én de uitvoering via één betrouwbare coördinator wilt laten lopen, zijn dit veelgeprezen partijen:
* **Susteen & Winst uit je woning:** Deze partijen sturen een adviseur langs, maken een verduurzamingsplan en vragen direct offertes op bij geselecteerde, kwalitatieve installateurs en isolatiebedrijven uit hun netwerk. Zij ontzorgen u in het hele proces.
* **Het Inspectiehuis:** Een professioneel onafhankelijk bureau dat grondige bouwkundige keuringen en gedetailleerd maatwerkadvies levert.
* **Plushuis / NarrativA Architecten:** Indien u een zeer ambitieus doel heeft (bijvoorbeeld uw jaren 50-pand transformeren naar een *energieneutraal* of *passiefhuis*-niveau met ecologische/biobased materialen), zijn dit absolute topspelers op het gebied van hoogwaardige renovatie-engineering.

---

### Part 3: Specifieke jaren 50-aandachtspunten voor uw expert

Wanneer u met een expert in gesprek gaat, laat dan specifiek naar de volgende drie 'jaren 50-knelpunten' kijken:

1. **De spouwmuur:** Jaren 50-panden hebben vaak wel een spouw, maar deze is soms erg smal (minder dan 5 cm) of vervuild met cementresten. Een expert moet met een endoscoop in de muur kijken of spouwmuurisolatie wel mogelijk is, of dat u beter kunt kiezen voor voorzetwanden (binnenisolatie) of buitengevelisolatie.
2. **De vloer:** Begane grondvloeren uit deze tijd zijn vaak van hout (balken) of van vroeg beton (zoals een kwaaitaal- of nevelovloer). Houten vloeren kunnen gaan rotten als ze verkeerd (dampdicht) worden geïsoleerd. Soms is het vervangen van de houten vloer door schuimbeton (met vloerverwarming) de beste optie.
3. **Ventilatie:** Zodra u een jaren 50-pand luchtdicht gaat isoleren en voorzien van HR++ of triple glas, verdwijnt de natuurlijke ventilatie door kieren. Zonder mechanische ventilatie (zoals CO2-gestuurde ventilatie of een WTW-unit) krijgt u onherroepelijk last van vocht en schimmel. Een goede expert neemt ventilatie direct mee in het isolatieplan.

richellubbersarchitecten.nl

hauster.com

takkenkamp.com

gira.com

eigenhuis.nl

hetinspectiehuis.nl

narrativa.nl

duurzaambouwloket.nl

verbeterjehuis.nl

willcoproducts.be

regionaalenergieloket.nl

tweakers.net


Het herbestemmen van een oude boerderij (zoals een karakteristieke Brabantse langgevel- of kortgevelboerderij) tot een woon-werklocatie is een prachtig project, maar kent de nodige uitdagingen. Omdat boerderijen meestal in het buitengebied liggen en vaak een cultuurhistorische waarde hebben, krijg je te maken met complexe regelgeving.

Om dit project succesvol te realiseren, heb je een aantal verschillende specialisten nodig.

---

### 1. Welke specialisten moet je inschakelen?

Het herbestemmen van een boerderij verloopt grofweg in drie fases: de **juridische/planologische fase**, de **ontwerpfase** en de **technische fase**. Hier horen de volgende specialisten bij:

*   **De Adviseur Ruimtelijke Ordening / Planoloog (Cruciaal voor de start):**
    De kans is groot dat jouw boerderij nog een *agrarische bestemming* heeft. Om er te mogen wonen en werken, moet de bestemming in het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) van de gemeente worden gewijzigd. In Brabant gelden hiervoor specifieke regels, zoals de VAB-regeling (Vrijkomende Agrarische Bebouwing) en eventueel 'Ruimte-voor-Ruimte' (als je oude stallen sloopt). Een adviseur helpt je met het haalbaarheidsonderzoek en het indienen van een **principeverzoek** bij de gemeente.
*   **De (Erfgoed)Architect:**
    Een boerderij heeft vaak grote, open ruimtes (zoals de 'deel' of de 'stal') en weinig daglicht. Een gespecialiseerde architect weet hoe je moderne woon- en werkfuncties in de historische schil past, met behoud van de karakteristieke elementen (zoals de oude gebinten en stalramen).
*   **De Bouwhistoricus:**
    Is de boerderij een rijks- of gemeentelijk monument? Dan is een **bouwhistorisch onderzoek** vaak verplicht voordat je mag verbouwen. De bouwhistoricus brengt de monumentale waarden in kaart, zodat de architect weet wat wel en niet gewijzigd mag worden.
*   **Constructeur en Duurzaamheidsadviseur:**
    Oude boerderijen hebben vaak geen fundering (of een slechte), steensmuren (zonder spouw) en een oude kapconstructie. Een constructeur berekent de stabiliteit. Een verduurzamingsadviseur helpt om het pand comfortabel en energiezuinig te maken (bijv. met na-isolatie en warmtepompen) zonder dat er vochtproblemen ontstaan.

---

### 2. Wie is daar goed in? (Specialisten met focus op Brabant)

In Brabant en omgeving zijn er verschillende gerenommeerde partijen die veel ervaring hebben met het herbestemmen van agrarisch erfgoed.

#### A. Ruimtelijke Ordening & Bestemmingsplannen (Buitengebied)
*   **Van Dun Advies (Ulicoten):** Dé specialist in Brabant als het gaat om het buitengebied. Zij kennen de Brabantse omgevingsverordeningen, de VAB-regeling en stikstofproblematiek door en door. Zij kunnen het hele traject met de gemeente voor je begeleiden.
*   **Van Doormaal Advies (Midden-Brabant):** Een betrokken en deskundig bureau dat gespecialiseerd is in bestemmingsplanwijzigingen, Ruimte voor Ruimte en milieuonderzoeken in Brabant. Ze staan bekend om hun heldere taal en 'keukentafelgesprekken'.
*   **Arvalis (Zuid-Nederland):** Zeer ervaren in het begeleiden van de transitie van agrarische locaties naar wonen, werken of kleinschalige bedrijvigheid.

#### B. Architecten (Gespecialiseerd in boerderijen & herbestemming)
*   **Wenink Holtkamp Architecten (Eindhoven):** Dit bureau heeft prachtige projecten op hun naam staan waarbij ze traditionele Brabantse langgevelboerderijen transformeren tot moderne, lichte woon-werkobjecten (zoals hun bekende project *Villa H*). Ze combineren historische elementen feilloos met moderne architectuur.
*   **Arceau Ontwerpers (Uden):** Echte specialisten in het ontwerpen en verbouwen van woonboerderijen. Ze hebben veel ervaring met typisch Brabantse boerderijstijlen (zoals de kort- en langgevelboerderij) en weten nostalgische charme te combineren met modern comfort.
*   **Bouwkunst Architecten (Oirschot):** Gevestigd in de Kempen. Zij focussen sterk op de herbestemming en restauratie van agrarisch erfgoed.
*   **John van Lierop (Heesch):** Een architect met veel ervaring in restauratie, bouwhistorie en het herstellen van oude Brabantse langgevelboerderijen.
*   **Atelier Herbestemming (Nijmegen/Grave):** Hoewel net over de grens van Brabant, zijn zij absolute specialisten in zowel het bouwhistorisch onderzoek als het architectonische ontwerp voor de herbestemming van historische boerderijen.

#### C. Totaalbegeleiding & Erfgoedontwikkelaars
*   **Klement Rentmeesters (Zuid-Nederland):** Zij zijn gespecialiseerd in monumentaal en historisch vastgoed. Zij kunnen je van A tot Z helpen: van haalbaarheidsonderzoek en subsidies tot de herbestemming en vergunningen.
*   **COUP Group:** Een landelijk opererend bureau dat gespecialiseerd is in de herontwikkeling van agrarisch erfgoed (bijvoorbeeld voor concepten als 'erfdelen' of wonen en werken). Zij kunnen ook helpen bij het aanvragen van subsidies.

### Handige tip voor de start:
Voordat je partijen definitief contracteert, is het verstandig om eerst een **haalbaarheidsonderzoek** te doen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) stelt jaarlijks (vaak vanaf oktober) een **Subsidieregeling stimulering herbestemming** beschikbaar. Hiermee kun je tot wel 70% subsidie krijgen voor de kosten van een haalbaarheidsonderzoek naar de herbestemming van je (monumentale) boerderij. Een adviseur zoals COUP of Klement Rentmeesters kan je helpen deze subsidie aan te vragen.

johnvanlierop.com

arceau.nl

boerderijenfonds.nl

vandunadvies.nl

arvalis.nl

schalkmakelaardij.nl

vandoormaaladvies.nl

coup-group.com

cultureelerfgoed.nl

boeijenjong.nl

petersbouwadvies.nl

resnovamonumenten.nl

atelierherbestemming.nl

weninkholtkamp.nl

bouwkunst.eu

klement-rentmeesters.nl

klement-rentmeesters.nl


Het herbestemmen van een kerkgebouw is een prachtig, maar vaak ook complex en emotioneel proces. Of u met "de gemeente" nu de burgerlijke gemeente (de lokale overheid) of uw eigen kerkgemeenschap bedoelt: er zijn gelukkig veel gespecialiseerde organisaties en adviseurs in Nederland die u hierbij kunnen helpen.

Hier is een overzicht van de instanties, adviseurs en subsidies die u kunnen ondersteunen bij deze transitie:

---

### 1. Kerkelijke & overkoepelende instanties
Als u vanuit een kerkgenootschap opereert, zijn er eigen netwerken die veel ervaring hebben met het afstoten of herbestemmen van kerken:
*   **Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB):** Speciaal voor protestantse gemeenten (PKN). Zij bieden handleidingen (zoals de gids *"Help, onze kerk loopt leeg!"*) en kunnen u adviseren over de eerste stappen.
*   **SilasGroep / KKG (Kantoor der Kerkelijke Goederen):** Deze organisatie adviseert en begeleidt protestantse kerken bij herbestemming, herontwikkeling of eventuele verkoop van kerkelijk vastgoed.
*   **Het Bisdom (voor Rooms-Katholieke kerken):** Elk katholiek bisdom heeft een diocesane dienst voor kerkelijke gebouwen. Zij begeleiden het canonieke proces van ontwijding en de zoektocht naar een passende nieuwe bestemming.
*   **Stichting Kerken voor Kerken:** Mocht u het gebouw graag een religieuze functie willen laten behouden, dan helpt deze stichting om leegstaande kerken te matchen met actieve (vaak migranten- of internationale) kerkgemeenschappen die een locatie zoeken.

### 2. Onafhankelijke erfgoed- en herbestemmingsorganisaties
Er zijn organisaties zonder winstoogmerk die zich specifiek richten op het behoud van cultureel en religieus erfgoed door middel van herbestemming:
*   **BOEi:** Dit is de grootste maatschappelijke onderneming voor de herbestemming van erfgoed in Nederland. Zij hebben jarenlange ervaring met het herbestemmen van kerken en kloosters. BOEi kan helpen bij het proces, het creëren van draagvlak en het opstellen van een exploitatieplan.
*   **Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE):** Als uw kerk een rijksmonument is, is de RCE een belangrijke partner. Zij bieden uitgebreide brochures (zoals *"Een toekomst voor kerken"*) en stellen cruciale subsidies beschikbaar.

### 3. Gespecialiseerde adviesbureaus
Er zijn commerciële en maatschappelijke adviesbureaus die u van A tot Z kunnen ontzorgen (van haalbaarheidsonderzoek tot de uiteindelijke verbouwing):
*   **COUP (in samenwerking met Kerk&Co):** Zij zijn experts in het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken voor religieus erfgoed. Zij focussen sterk op participatie: wat wil de buurt en wat heeft de gemeenschap nodig? Ook kunnen zij subsidies voor u aanvragen.
*   **Kerkherbestemmen.nl:** Een initiatief van diverse partners dat zich specifiek richt op het transformeren van kerken naar een nieuwe, sociaal-maatschappelijke functie (bijvoorbeeld een ontmoetingsplek, cultuurhuis of zorgfunctie) met een gezonde exploitatie.
*   **Herkerk of Klement Rentmeesters:** Deze partijen bieden technische, financiële en historische scans van het gebouw om realistische toekomstscenario's in kaart te brengen.

---

### Belangrijke eerste stappen en subsidies

Mocht u aan het begin van dit traject staan, neem dan de volgende zaken mee in uw overweging:

1.  **De 'Kerkenvisie' van de burgerlijke gemeente:**
    Veel Nederlandse gemeenten hebben (met steun van het Rijk) een zogeheten *Kerkenvisie* opgesteld. Dit is een strategisch document waarin de toekomst van alle kerken in de gemeente wordt besproken. Neem contact op met de afdeling Erfgoed of Monumentenzorg van uw burgerlijke gemeente om te kijken of uw kerk hier al in is opgenomen en welke visie de gemeente op de locatie heeft.
2.  **Vraag de 'Subsidie herbestemming' aan:**
    De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) stelt jaarlijks een subsidie beschikbaar (de *Regeling goed gebruik monumenten*). Deze subsidie dekt doorgaans **70% van de kosten** van een haalbaarheidsonderzoek naar een nieuwe bestemming. Dit loket opent meestal op 1 oktober. Veel van de bovengenoemde adviesbureaus kunnen deze subsidieaanvraag voor u verzorgen.
3.  **Betrek de buurt vroegtijdig:**
    Een kerk is vaak het 'anker' van een wijk of dorp. Door omwonenden en lokale verenigingen in een vroeg stadium te betrekken via een participatieproces, voorkomt u weerstand en ontstaan er vaak de mooiste ideeën voor een nieuwe maatschappelijke of culturele invulling.

**Tip voor de start:**
Neem eens vrijblijvend contact op met een partij als **BOEi**, **COUP/Kerk&Co** of uw eigen kerkelijke koepelorganisatie (zoals de **VKB** of het **Bisdom**). Zij kunnen in een eerste gesprek vaak snel schetsen welke route voor uw specifieke kerkgebouw het meest kansrijk is.

respace.nl

boei.nl

kerkrentmeester.nl

silasgroep.nl

toekomstreligieuserfgoed.nl

kerkenvoorkerken.nl

boei.nl

ovkk.nl

coup-group.com

cultureelerfgoed.nl

kerkherbestemmen.nl

herkerk.nl

klement-rentmeesters.nl

utrecht.nl

cultureelerfgoed.nl


Wat een goed en toekomstbestendig initiatief! Een aanbouw is de perfecte kans om te laten zien dat comfortabel wonen en minimale milieubelasting hand in hand gaan.

Om dit te realiseren heb je specifieke expertise nodig. Traditionele aannemers grijpen vaak nog snel naar beton, staal, glaswol en chemische PUR-schuimen, die een hoge CO₂-voetafdruk hebben. Hieronder lees je wat voor experts je zoekt en welke partijen in (en rondom) Rotterdam je hierbij kunnen helpen.

---

### 1. Wat voor expert zoek je?

Voor een milieuvriendelijke aanbouw zoek je experts op het gebied van **biobased en circulair bouwen**. Concreet heb je de volgende rollen nodig:

*   **Biobased / Ecologisch Architect:** Een ontwerper die vanaf de eerste schets rekening houdt met de milieubelasting. Zij ontwerpen met natuurlijke materialen die CO₂ opslaan (zoals hout, stro, vlas en hemp) en berekenen de CO₂-voetafdruk. Ook ontwerpen zij vaak volgens het **dampopen principe** (ademende muren zonder plastic folies), wat zorgt voor een gezond binnenklimaat.
*   **Houtskeletbouw (HSB) of Prefab specialist:** Hout is bij uitstek het materiaal voor een milieuvriendelijke aanbouw. HSB is licht (minder zware fundering nodig), isoleert uitstekend en kan grotendeels prefab in een werkplaats worden gemaakt. Dit scheelt transportbewegingen en afval op je bouwlocatie.
*   **Ecologische / Biobased Aannemer:** De bouwer die de plannen uitvoert. Deze vakmensen hebben ervaring met het verwerken van ecologische isolatiematerialen (zoals houtvezel of cellulose) en weten hoe ze luchtdicht, maar dampopen moeten bouwen.

---

### 2. Aanbevolen experts in en rondom Rotterdam

In de regio Rotterdam zijn diverse uitstekende pioniers actief op het gebied van ecologisch ontwerpen en bouwen:

#### **Architecten (Ontwerp & Concept)**
*   **Kumiki (Rotterdam):** Een vooruitstrevend Rotterdams bureau dat zich volledig richt op regeneratieve en biobased architectuur. Ze ontwerpen met natuurlijke materialen en blinken uit in het verbinden van mens, gebouw en natuur (bekend van o.a. de circulaire *Rotterdam Loft*).
*   **JADE architecten (Rotterdam):** Zij ontwerpen met minimale behoefte aan zware installaties en focussen sterk op passiefhuizen en biobased materialen. Zeer ervaren in het verduurzamen van bestaande woningen.
*   **Studio Architectuur MAKEN (Rotterdam):** Dit bureau rekent bij hun projecten exact uit hoeveel CO₂ er wordt uitgestoten en opgeslagen door de bouwmaterialen. Ze ontwerpen prachtige, circulaire projecten waarbij esthetiek en ecologie samenkomen.
*   **Arconiko Architecten (Rotterdam):** Zij ontwerpen met "zorg voor de aarde" als kernwaarde. Arconiko heeft veel ervaring met de ambitieuze verduurzaming en verbouwing van stedelijke woningen.

#### **Aannemers & Bouwers (Realisatie)**
*   **Rik Verhoeven | Bio-ecologisch bouwen (regio Rotterdam/Den Haag):** Rik is een bouwkundig ingenieur die bewust de overstap heeft gemaakt naar de praktijk. Hij is gespecialiseerd in ecologische verbouwingen, aanbouwen, isoleren met biobased materialen en afwerken met leem.
*   **Factotum Ecobouw (Boskoop):** Gelegen vlakbij Rotterdam. Dit is een milieubewust en FSC-gecertificeerd aannemingsbedrijf dat zich specifiek richt op ecologische renovaties, onderhoud en aanbouwen.
*   **Böhre Bouw (Asperen/regio Rijnmond):** Een aannemer die traditioneel vakmanschap combineert met biobased bouwen en isoleren (bijvoorbeeld met houtvezel of cellulose). Zeer geschikt voor een houtskeletbouw aanbouw.
*   **OPEN bouw en ontwerp (Rijen):** Hoewel gevestigd in Brabant (ca. 45 min. van Rotterdam), zijn zij een van de weinige partijen die zowel het ecologische ontwerp als de bouw volledig onder één dak aanbieden. Ze bouwen aanbouwen die volledig dampopen, biobased en met zorg zijn ontworpen.

---

### 3. Drie gouden tips voor je ecologische aanbouw

Als je met een expert om tafel gaat, kun je direct de volgende duurzame keuzes bespreken:

1.  **Kies voor een schroeffundering:** Traditionele betonnen funderingen hebben een gigantische CO₂-impact. Voor een lichte houten aanbouw kun je vaak gebruikmaken van stalen schroefpalen. Deze worden in de grond gedraaid, vereisen geen beton, laten de bodem intact en zijn later zelfs weer volledig herbruikbaar.
2.  **Kies biobased isolatie:** Vraag om isolatie van **houtvezel, vlas of cellulose (gerecycled krantenpapier)** in plaats van glaswol of PIR/PUR-platen. Deze natuurlijke materialen houden warmte in de winter binnen, houden de hitte in de zomer langer buiten (faseverschuiving) en slaan CO₂ op.
3.  **Leg een groendak (Sedum) aan:** Een plat dak op een aanbouw leent zich perfect voor een groen dak. Dit buffert regenwater, zorgt voor extra verkoeling in de zomer, beschermt je dakbedekking (waardoor deze twee keer zo lang meegaat) en is goed voor de biodiversiteit in de stad. Dit wordt door de gemeente Rotterdam vaak ook nog gesubsidieerd.

architectuurmaken.nl

dekokbouwgroep.nl

openbouwenontwerp.nl

openbouwenontwerp.nl

prefast.nl

eigenwijsbouw.nl

kaw.nl

bohrebouw.nl

bohrebouw.nl

kumiki.nl

jadearchitecten.nl

jadearchitecten.nl

arconiko.nl

rikverhoeven.nl

eco-bouwers.nl

kiesbiobased.nl

stagemarkt.nl

bouwadviesshop.nl

interieurdesigner.nl


In Nederland is de transitie naar circulair bouwen in volle gang. Wat een "goede" architect is voor jouw project, hangt sterk af van de exacte insteek: focus je op **hergebruik van bestaande materialen (urban mining)**, op **modulair en remontabel bouwen (losmaakbaarheid)**, of juist op **natuurlijke en hernieuwbare materialen (biobased)**?

De meest vooraanstaande en bekroonde architecten en bureaus in Nederland op het gebied van circulair bouwen zijn opgedeeld naar hun specifieke expertise:

---

### 1. De Grondleggers van het "Gebouw als Materialendepot"
Als je zoekt naar grootschalige, visionaire circulariteit waarbij gebouwen zo worden ontworpen dat alle materialen hun waarde behouden:

*   **RAU Architecten (Thomas Rau)**
    *   **Wie:** Thomas Rau is de absolute pionier van de circulaire economie in de Nederlandse bouw. Hij is tevens de oprichter van *Madaster*, het kadaster voor materialen. Zijn filosofie is dat een gebouw een "depot van materialen" is.
    *   **Bekende projecten:** Het volledig remontabele kantoor van de **Triodos Bank** in Driebergen en het circulaire hoofdkantoor van **Liander** in Duiven.
    *   **Geschikt voor:** Grotere utiliteitsbouw, kantoren en projecten waarbij een materialenpaspoort en restwaarde-garantie centraal staan.

---

### 2. De Pioniers van Hergebruik en Upcycling (Urban Mining)
Als de focus ligt op het 'oogsten' van materialen uit slooppanden en het direct hoogwaardig hergebruiken daarvan:

*   **Superuse Studios (Jan Jongert)**
    *   **Wie:** Misschien wel de eerste circulaire architecten van Nederland. Superuse ontwerpt niet vanuit een blanco pagina, maar begint met een 'oogstkaart': wat is er in de buurt aan reststromen te vinden?
    *   **Bekende projecten:** **BlueCity** in Rotterdam (transformatie van het voormalige Tropicana zwembad tot circulaire hub) en **Villa Welpeloo** in Enschede.
    *   **Geschikt voor:** Projecten waarbij de unieke esthetiek van hergebruikte materialen (upcycling) gevierd mag worden.
*   **bureau SLA & Overtreders W**
    *   **Wie:** Deze bureaus werken vaak samen en staan bekend om hun radicale experimenten met hergebruik en tijdelijkheid.
    *   **Bekende projecten:** Het **People's Pavilion** (Dutch Design Week), dat voor 100% was opgebouwd uit geleende materialen die na afloop onbeschadigd teruggingen naar de eigenaren.

---

### 3. De Meesters van Modulariteit en "Losmaakbaarheid"
Als je een gebouw wilt dat in de toekomst eenvoudig aangepast, uitgebreid of volledig gedemonteerd en verplaatst kan worden:

*   **Architectenbureau cepezed**
    *   **Wie:** Cepezed ontwerpt gebouwen als een 'bouwpakket' (meccano-achtig). Alles is droog gemonteerd en daardisassebleerbaar (losmaakbaar).
    *   **Bekende projecten:** De **Tijdelijke Rechtbank Amsterdam** (die na gebruik is gedemonteerd en in Enschede weer is opgebouwd als kantoorgebouw *d'Root*) en circulair restaurant **The Green House** in Utrecht.
    *   **Geschikt voor:** Flexibele kantoren, tijdelijke of semi-permanente huisvesting en modulaire woningbouw.

---

### 4. De Koplopers in Biobased & Natuurlijk Circulair Bouwen
Als circulariteit voor jou betekent dat je bouwt met hernieuwbare, ecologische grondstoffen die CO2 opslaan (zoals hout, stro, kalkhennep en vlas):

*   **Mei architects and planners (Robert Winkel)**
    *   **Wie:** Een toonaangevend bureau uit Rotterdam dat biobased en circulaire architectuur toepast op grote schaal.
    *   **Bekende projecten:** Het houten woongebouw **SAWA** in Rotterdam. Dit is een van de meest circulaire, biobased en innovatieve hoogbouwprojecten van Nederland en is bekroond met de prestigieuze titel **BNA Beste Gebouw van het Jaar**.
*   **ORGA Architect (Daan Bruggink)**
    *   **Wie:** Daan Bruggink is een van de bekendste biobased architecten van het land. Hij ontwerpt uitsluitend met natuurlijke materialen en maakt gebruik van 'biophilic design' (ontwerpen met de natuur als voorbeeld).
    *   **Bekende projecten:** De circulaire **Gemeentewerf Nieuwkoop**.
*   **ORIO Architecten (Michel Post)**
    *   **Wie:** Pionier in ecologisch en organisch bouwen (onder andere bekend van strobouw).
    *   **Bekende projecten:** De internationaal bekende **Aardewoningen in Olst**.

---

### 5. Het Circular Design Collective (CDC)
Mocht je een zeer groot project hebben waarbij je meerdere expertises tegelijk nodig hebt, kijk dan eens naar het **Circular Design Collective (CDC)**. Dit is een strategische samenwerking tussen een aantal vooraanstaande partners:
*   De architectenbureaus **DOOR architecten**, **Superuse**, **VAN AKEN**, **Vector-i** en **K3 Architectuur**.
*   Samen met constructeur *IMd* en 'urban miner' *New Horizon* bundelen zij hun krachten om op grote schaal direct te ontwerpen met geoogste en hergebruikte materialen.

---

### Tips voor het kiezen van de juiste circulaire architect:
1.  **Bepaal de circulaire visie:** Wil je een hypermodern, strak gebouw dat demontabel is (kies cepezed of RAU), een sfeervol natuurlijk/biobased gebouw (kies ORGA of Mei), of een karaktervol gebouw gemaakt van reststromen (kies Superuse of bureau SLA)?
2.  **Vraag naar ervaring met rekentools:** Een goede circulaire architect heeft ervaring met tools zoals de **MPG** (Milieuprestatie Gebouwen), de losmaakbaarheidsindex, LCA-berekeningen en materialenpaspoorten (Madaster).
3.  **Betrek de aannemer vroegtijdig:** Circulair bouwen vraagt om een andere ketensamenwerking. Een goede circulaire architect zal adviseren om de constructeur en aannemer al in de ontwerpfase aan tafel te zetten om de haalbaarheid te garanderen.

youtube.com

orga-architect.nl

youtube.com

superuse-studios.com

newhorizon.nl

oomsarchitecten.nl

mei-arch.eu

stedebouwarchitectuur.nl

orioarchitecten.nl

newhorizon.nl

bouwwereld.nl

youtube.com

circonl.nl